( 393 ) 



een anderen vorm ingekleed. Nu echter wil ik mij een- 

 voudig bepalen tot eene voorstelling van de overeenkomst 

 van het verschijnsel met een ander, dat daarmede gelijk- 

 vormig is, in verband met de beschouwingen die ik zoo 

 even deed voorafgaan. 



Van dezen winter hield ik mij bezig met een onder- 

 zoek van het magnetismus. Men kent de oude proef: ijzer - 

 vijlsel wordt gestrooid op een uitgespannen vel papier, 

 waaronder een magneet ligt, en met eenig tikken rang- 

 schikken zich de ijzerdeeltjes op het papier tot meer of min 

 afgewerkte kromme lijnen *) — de magnetische krom- 

 men. Men denk e zich de gebogen oppervlakken rondom den 

 magneet en zijne polen, over welke de aantrekking op alle 

 punten constant of gelijk is, de evenwigtsoppervlakken 

 (surfaces de niveau), dan zullen die kromme lijnen op het 

 papier overal normaal op die evenwigtsoppervlakken moe- 

 ten staan. 



Even als de magneet bezit ook een metalen draad, door 

 welken een galvanische stroom gaat, magnetische eigen- 

 schappen en kan daarom ijzervijlsel aantrekken ; de even- 

 wigtsoppervlakken rondom ajen draad zijn cylinders, welke 

 zijne as tot gemeenschappelijke as hebben. Welnu, ik maakte 

 in de twee overstaande zijden van een houten raampje 

 groeven en legde daarin een rood koperen draad van 3 

 millim. dik en plakte toen over het raampje een vel papier; 

 ik voerde den stroom van 12 Grovesche elementen van 

 gewone grootte, tot 4 grootere vereenigd, door den draad 

 en zifte op bet papier eenig zeer fijn ijzervijlsel en begon 

 tegen het scherm te tikken om magnetische lijnen voor 

 den dag te brengen, die hier regte lijnen moeten zijn. 

 Spoedig vereenigde zich het ijzervijlsel tot lijnen, dwars over 

 den draad loopende en op afstanden van wel 2 en 3 millim. 



*) Een belangrijk werk hierover is: j. e. herger, Die Systeme der 

 magnetischen Curven ausgeführt in graphtschen Darstellungen. Leipz. 1844. 



