( 400 ) 



merkwaardigs. Een ander verschijnsel trok echter mijne aan- 

 dacht, dat namelijk de kleine gloeijende puntjes die zich 

 van tijd tot tijd vertoonden, zeker losgerukte metaaldeeltjes, 

 wanneer zij van de positieve pool kwamen hunnen weg in 

 de pluim naar de negatieve vervolgden; dat daarentegen 

 die voortgeslingerde deeltjes, wanneer zij van de negatieve 

 pool kwamen, na eene zekere voorwaartsche beweging, met 

 eene zijdelingsche afwijking weer naar die negatieve pool 

 terugkeerden. Dit pleit, naar mijne meening, voor eene 

 strooming in de lucht van de positieve naar de negatieve 

 pool waarvan ik boven sprak, die ik reeds voorlang, binnen 

 zekere grenzen, had vermoed bij de beschouwing van het 

 pluimlicht in het luchtledige; eene beweging, die misschien 

 niet volslagen heterogeen is met de bekende proef van 

 porret. Zulk eene strooming kan zeer goed zamenhangen, 

 of als oorzaak of als gevolg, met de grootere verwarming 

 van den negatieven pooldraad in het vacuüm. Wel beschouwd, 

 is er in het verschijnsel der lagen ook iets, dat naar eene 

 zekere strooming in het vacuüm henen wijst. Dikwijls na- 

 melijk nam ik waar, »dat de lichtende lagen aan haren 

 naar de negatieve pool gekeerden kant scherper begrensd 

 waren, dan aan de zijde, die naar de positieve pool gekeerd is. 

 Dit vooronderstelt eene strooming, die van de positieve naar 

 de negatieve pool gaat, mits men tevens aannee .nt dat het 

 niet het lichtende maar het donkere gedeelte van de pluim 

 is dat gestratifiëerd wordt; en zulks zoude zich laten na- 

 bootsen, door b. v. bij de proef met het ijzervijlsel den po- 

 sitieven pooldraad eene hoogere stelling te geven dan den 

 negatieven en alzoo eene helling en een voortglijden van 

 positief naar negatief in te voeren. De verdeeling in lagen 

 van het donkere zonder lichtverschijnselen en beter gelei- 

 dende deel in het vacuüm laat zich zeer goed aannemen; 

 het is ook merkwaardig, dat bij voortgaande verdunning 

 niet zoo zeer de donkere lagen als wel de lichtende in af- 



