( 3 ) 



beeld, behoeft men de tafel maar wrg te denken, om schijn- 

 baar een grooter geldstuk op grooteren afstand te zien. En 

 blijft dit alles voor hering verborgen, had ik dan geen recht 

 aan te nemen, dat bij het oordeel over afstand de convergen- 

 tie hem in den steek laat? In overeenstemming hiermede is 

 dan ook zijn besluit *) : // Die Entfernung, in welcher die 

 // Bilder auf der Medianlinie erscheinen, d. h. ilire Sehferne, 

 //ist nicht vom Durchschnittspunkte der Gesichtslinien bedingt, 

 // sonder resultirt aua anderweiten Ursachen." 



Anderen hebben uit hering's geschriften hetzelfde gelezen. 

 // Bei Hernn hering v zegt helmboltz f, // scheint die Beur- 

 // theilung der Enfernung nach der Convergenz der Gesichts- 

 //liniën besonders unvollkommen zu sein, da er sie nach seinen 

 //eigenen Beobachtungen ganz zu laugnen geneigt ist." 



Ik sta dus niet alleen met mijn oordeel. Trouwens hering §) zelf, 

 wanneer hij zegt : // Was mich selbst betrifftj so tritt der Einfluss der 

 // Augenbewegung hinter der überwiegenden Macht der im Netz- 

 // hautbilde selbst gelegenen Momente völlig zurück", schijnt aan 

 zijn u in demselben Grade wie jeder Andere" getwijfeld te hebben. 



In zijn repliek op mijn bedenkingen schrijft hering de on- 

 juiste oppreciatie zijner zienswijze in de eerste plaats daaraan 

 toe, dat hij het bestaan van het spiergevoel, // die Existenz 

 der Muskelgefühle", had geloochend. Indien er van zulk een 

 misverstand kan sprake zijn, ik mag aannemen, dat hering 

 het althans niet van toepassing maakt op mij, die wel het 

 eerst *"*), vroeger althans dan von graefe en nagel, de val- 

 sche localisatie bij paraese der spieren herkend en uit het juiste 

 gezichtspunt verklaard heb. Trouwens, reeds de onderzoekingen 

 van volkmann ff) van 1839 hadden beslissend genoeg aange- 

 toond, dat niet het spiergevoel, maar alléén de impulsie tot be- 

 weging onze voorstelling bepaalt. 



*) Archiv f. Anatomie und Physiologie von reichert und du bois-reymond. 

 1864 S. 27. 



f) Handbuch der physiologischen Optik. S. 657. 



§) 1. e. 2tes Heft. S. 140. 



**) Nederlandsen. Lancet. Verlamming van den n. ocula-motorius. 1830 !). VT. 

 bl. 427. 



ff) Muellers Archiv. 183). 



1* 



