( 9 ) 



Deze stelling volgt uit de beide vorige. De syllogismus is 

 daze. Wij zien het gefixeerde punt op zijn plaats ; op die 

 plaats kruisen zich de gezichtslij nen : wij zien het dus in het 

 kruispunt des gezichtslijnen. 



4. Onze voorstelling der ligging van het gefixeerde punt 

 berust op het bewustzijn der bewegings-innervatie, die de rich- 

 tingslijnen daar tot overkruising bracht. 



Die innervatie betreft niet slechts de bewegingen van het 

 oog, maar bovendien die van het hoofd en van het lichaam in 

 het algemeen. Wanneer wij de oogen naar de eene zijde rich- 

 ten, dan wordt ook het hoofd en zelfs de tronk onwillekeurig 

 naar dezelfde zijde gekeerd, Van de som dier bewegingen nu 

 staat het effect ons naar waarheid voor den geest. Dat het 

 verband tusschen die bewegingen organisch is, blijkt uit de 

 proeven van adamük *), die bij prikkeling van een der heuvels 

 van de corpora quadrigemina, bij honden, de beide oogen zich 

 naar de tegengestelde zijde zag draaien, en bij sterker prikkeling 

 ook den kop naar dezelfde zijde. Maar dit verband sluit geens- 

 zins vrije zelfstandige bewegingen uit. Zij kunnen elkander 

 daarbii zelfs compenseeren. Merkwaardig zijn de snelheid en 

 de zekerheid, waarmede dit geschiedt. . Onder het draaien van 

 het hoofd heen en weer om de verticale as, zelfs met aanzien- 

 lijke snelheid, zijn wij in staat, een gegeven punt blijvend te 

 fixeeren, eri dat de impulsie voor de hierbij vereischte oogbe- 

 wegingen tegen die tot draaiing van het hoofd volkomen op- 

 weegt, volgt daaruit, dat wij het gefixeerde punt in rust zien. 



Opmerkelijk is het, met hoeveel juistheid wij een bepaalden 

 stand telkens op nieuw weten aan te nemen. Proefondervinde- 

 lijk kan men zich daarvan overtuigen met behulp van een klei- 

 nen en daarbij zeer lichten toestel, dien men in de te voren 

 gemaakte moule onbewegelijk tusschen de tanden geklemd houdt. 

 Hij bestaat uit een dun onbuigzaam plankje, dat twee slingers 

 (lange draden met een in water hangend gewicht) en een mag- 

 neetnaald draagt. Van de slingers, die zich voor graadbogen be- 

 wegen, wijst de eene de zijdelingsche o verhelling van het me- 



*) Onderzoekingen, gedaan in het physiologisch laboratorium der Utrechtsene 

 Hoogeschool. Tweede reeks. III. p. 141. Utrecht 1870. 



