( 16 ) 



dat ïnen naar het oordeel over richting en afstand de bewe- 

 gings -inner vatie nauwkeurig weet te regelen. 



Zoo leeren ons de beide kategoriën van proeven, dat er een 

 verband bestaat tusschen de willekeurige innervatie en de absolute 

 voorstelling van de plaats, waar de voorwerpen binoculair wor- 

 den gezien. Opmerkelijk nu is het, hoe snel die voorstelling 

 zich accommodeert, wanneer het verband op kunstmatige wijze 

 wordt verbroken. Plaatst men in een brillenstel twee prisma- 

 tische glazen, met de brekende kanten naar dezelfde, stellen wij 

 naar de rechter zijde, dan vertoonen zich al de voorwerpen 

 naar die zijde afgeweken. Opent men nu de te voren gesloten 

 oogen, om een oogenblik een voor zich geplaatst voorwerp te 

 beschouwen, en sluit men de oogen op nieuw, dan zal, zooals 

 te voorzien was, de vinger, die recht naar het voorwerp wordt 

 uitgestoken aan de linkerzijde van het voorwerp voorbijgaan. 

 Men kan die proef eenige keeren herhalen, telkens met het- 

 zelfde gevolg. Maar betast men nu de voorwerpen, die in het 

 bereik der handen liggen, een tijd lang met open oogen, dan 

 leert men zeer spoedig ook bij gesloten oogen een te voren ge- 

 zien punt te treffen, en, na eenigen tijd de prismatische glazen 

 afleggende, zal, bij herhaling der proef, de vinger het voorwerp 

 niet zoo zeker treffen, maar soms aan de tegengestelde zijde 

 voorbijgaan. Nog veel spoediger dan bij het opzetten der glazen 

 zal men nu bij het afzetten zijne handen weder georiënteerd 

 vinden. Czermack *) heeft zoodanige proeven het eerst ver- 

 richt, en helmholtz f), die ze herhaalde en met andere ver- 

 schijnselen in verband bracht, eindigt met de opmerking : 

 // Alle diese Erscheinungen lassen deutlich erkennen , dass eine 

 // fortdauerende Controlle der für die Augenstellungen und 

 // Augenbewegungen nothwendigen Innervationsstarke durch die 

 // Beobachtung ihres Erfolgs an den Gesichtsbildern stattfinden 

 // muss, wenn richtige Urtheile über die Richtung der Gesiclits- 

 n linie und der fixirten Gegenstande gefallt werden sollen."" 

 Een gelijk resultaat verkrijgt men, wanneer zeer zwakke 



* saion'gBberichte XVTI. 575. Wien. 

 f) 1. c. p. 605. 



