( 17 ) 



prismata beide met den hoek naar binnen of naar buiten voor 

 de oogen worden geplaatst. In het eerste geval moet, om het 

 voorwerp binoculair te fixeeren, de convergentie zwakker, in het 

 tweede geval sterker zijn. Opent men de oogen achter zoo- 

 danige prismata, dan gaat men, van ter zijde met den vinger 

 naderende, in het eerste geval voor, in het laatste geval achter 

 het voorgehouden voorwerp, een potlood bijv., voorbij. Na 

 eenig gebruik der handen met geopende oogen wijkt ook hier 

 de onjuiste schatting, om, na het wegnemen der prismata, soms 

 voor een korten tijd in tegengestelden zin terug te keeren. 



Ten onrechte zou men uit deze accommodatie naar de kunst- 

 matig gewijzigde impulsies afleiden, dat bij het gewone zien 

 de schatting der impulsies geen absolute zijn kan. Met een 

 absolute schatting, onder normale voorwaarden, is eene betrek- 

 kelijk snelle accommodatie, onder abnormale, geenszins in strijd. 

 Andere spiergroepen leeren ons het zelfde. Een blind pianist 

 vindt zich in weinige minuten terecht op een klavier met 

 toetsen, breeder of smaller dan die, waaraan hij gewoon is, en 

 een geoefend violist, die op zijn instrument met zekerheid 

 iedere positie weet te grijpen, heeft nauwelijks een altviool in 

 de hand en de toonen gehoord bij het zetten zijner vingers, 

 of hij accommodeert onwillekeurig zijn grepen naar het grootere 

 instrument. De bijziende, voor het eerst met neutraliseerende 

 glazen schrijvende, schrijft, zonder het zelf te weten, al spoedig 

 zoo groot, dat de letters hem niet veel kleiner schijnen dan 

 te voren zonder bril, en zet hij den bril af, dan accomraodeeren 

 zich sneller nog alweer de bewegingen zijner hand naar de 

 grootte zijner netvliesbeelden. Zoo is het met het zuiver into- 

 neeren bij het zingen op ongewone toonshoogte, met de door 

 dagelijkschen arbeid bekende impulsie, om steenen tot een 

 zekere hoogte te werpen, enz. En in al deze gevallen is toch 

 (V) aan de absolute schating der innervatie niet te twijfelen. De 

 H gemakkelijkheid der hier bedoelde accommodatie berust wel 

 (k> daarop, dat, bij vermoeidheid, om hetzelfde doel te bereiken, 

 een sterker impulsie moet worden gegeven, en dat wij dus, 

 alvast in verband daarmede, het geheele leven door hebben 

 moeten en dus hebben leeren accommodeeren. 



Evenmin ligt in de veranderlijkheid van het verband eenig 



VERSL. EN MEDED. AFD. NATUURK. 2^ REEKS. DEEL VI. 2 



