( 22 ) 



inderdaad merkwaardig is, is dit: dat uit het kleiner zien 

 van bekende voorwerpen, bijv. bekende personen, ten gevolge 

 van de accommodatie voor een kleineren afstand, nu onmiddel- 

 lijk zich weer de voorstelling ontwikkelt, dat ze zich op een 

 grooteren afstand bevinden. Hierin ligt stof genoeg, om na te 

 denken over de wijze, waarop onze voorstelllingen ontstaan. 

 De eerste is die van kleiner zien, en, met verloochening van 

 den onbewusten grond voor die voorstelling, ontwikkelt zich 

 uit haar, op meer bewuste wijze (uit den kleiner gedachten vorni)> 

 die van grooteren afstand. Ligt in de accommodatie, zooals 

 uit het bovenstaande blijkt, een middel tot beoordeeling van den 

 afstand, — waar zij, zooals gewoonlijk, tegelijk met de convergen- 

 tie werkzaam is, treedt zij, als zoodanig, op den achtergrond. 

 Sprekend is ze slechts, waar ze, als relatieve accommodatie, zich 

 moet losmaken van de convergentie, zooals in de boven aange- 

 haalde proeven, wat haar niet zonder betrekkelijk groote inspan- 

 ning mogelijk is. 



Het algemeen resultaat blijkt aldus: een binoculair en direct 

 gezien punt vertoont zich daar, waar de willekeurige bewegings- 

 innervatie de gezichtslijnen doet kruisen. 



Wij hebben thans in de tweede plaats te handelen over 

 projectie bij het indirecte zien. Daarbij is te onderscheiden 

 tusschen hetgeen binoculair enkel wordt gezien en wat zich 

 onder dubbelbedden vertoont. 



9. Wat indirect, binoculair, enkel wordt gezien, vertoont 

 zich in het kruispunt der lichtingslijnen. 



Hier geldt dezelfde syllogismus als bij het directe zien. Wij 

 zien de voorwerpen op de plaats, waar zij zich werkelijk bevin- 

 den (zooals blijkt uit het blindelings betasten van ieder voorwerp 

 in onze nabijheid, en uit het richten der gesloten oogen op ieder 

 voorwerp, dat we alleen indirect hebben gezien) ; in het voor- 

 werp kruisen zich de richtingslij nen : bij gevolg, zien wij ze in 

 het kruispunt der richtingslijnen. 



In het algemeen zijn deze praemissen en de daaruit gemaakte 

 conclusie juist. Vooral mag dit gezegd worden in betrekking 



