( 35 ) 



lijk ziet in het kruispunt der richting slijnen van het getroffene 

 en van het correspondeerende (schoon niet getroffen) netvliespunt. 

 De proef gelukt even goed, wanneer de lichtpunten niet in het me- 

 diaanvlak liggen en het gefixeerde punt naast de twee halfbeelden 

 gezien wordt. 



De illusie van binoculair zien der halfbeelden is bij deze 

 proef zoo volkomen, omdat, terwijl aan het lichtpunt voor het 

 eene oog een volstrekt duister voor het andere beantwoordt, de 

 wedstrijd der gezichtsvelden voldoende is uitgesloten. 



Doet men dezelfde proef bij 't vrije zien, daarbij in plaats 

 van vonken kleine voorwerpen gebruikende, dan blijft, zooals 

 wij reeds zeiden, de richtingslijn van ieder netvliesbeeld beslis- 

 send voor de richting van het zien. Maar de kennis, die men 

 van het voorwerp heeft, is Van invloed op de voorstelling van 

 den afstand. Wat mij betreft, ik kan mij alle dubbelbedden 

 zonder moeite voorstellen, als in den horopter gelegen, en de 

 drie beelden achtereenvolgens fixeeren, zonder dat ze zich schijnen 

 te bewegen. Aan vele anderen zal de proef beter gelukken, 

 wanneer de halfbeelden door vorm en ligging zich aan het ge- 

 fixeerde voorwerp aansluiten. Men plaatse bijv. een ijzeren 

 staafje op kleinen afstand in het mediaan vlak, terwijl men 

 een in hetzelfde vlak op grooteren afstand gelegen kachelpijp 

 ziet. Nadert men nu zooveel tot het staafje, dat zijn dubbel- 

 beelden zich even breed als de kachelpijp vertoonen, dan zal 

 een ieder zich gemakkelijk voorstellen, drie gelijke kachelpijpen 

 naast elkander te zien en ze bij afwisselend fixeeren in rust 

 zien blijven : hij plaatst ze dus in één vlak naast elkander. Bij 

 deze proef moet het hoofd leunen, om parallactische beweging 

 te voorkomen, 't Is daarenboven goed, dat de achtergrond 

 vrij donker en effen zij, en dat een paar kleine schermen de 

 uiteinden der voorwerpen verbergen. 



Intusschen is het waar, dat, bij het gewone zien, waarbij 

 men doorgaans met bekende voorwerpen te doen heeft en de 

 bewegingen van het hoofd ze naar hun verschil van afstand 

 parallactisch doen bewegen, de dubbelbedden, inzoover men er 

 op let, op de ware distantie worden geplaatst van het voorwerp, 

 waartoe ze behooren, zoodat, wanneer men van het gefixeerde punt 

 bijv. tot een naderbij gelegen wil overgaan, onmiddellijk vrij 



3* 



