( 53 ) 



ons oordeel omtrent den loodrechten stand tamelijk wankelend. In 

 Amsterdam is een nauwe straat, waarin de gevels der huizen eenigs- 

 zins tot elkander neigen. Toen men nu daar een huis bouwde met 

 loodrechten gevel, scheen deze zeer bepaald achter over te hellen. Zou 

 ons oordeel over verticaal niet onder den invloed staan vooral van 

 de laatste waarnemingen van lijnen, die wij meenden voor verti- 

 caal te mogen houden? — Niet altijd evenwel zullen wij de oor- 

 zaak der afwijkingen van ons oordeel kunnen opsporen. 



In de tweede plaats is het de vraag, of, natuurlijk bij gelijken 

 stand van het hoofd en bij beweging der oogen in het horizontale 

 vlak, de schijnbare helling der meridianen als de ware mag worden 

 aangezien. Wel is de hoek w, dien bijv. de schijnbaar verticale 

 meridianen der twee oogen met elkander maken, naar ik meen, uit 

 de helling der met beide oogen gelijktijdig nabij elkander geziene 

 beelden met goed recht af te leiden. Maar op de beoordeeling van 

 den stand van ieder beeld in het bijzonder zou de spierwerking, 

 vooral wanneer ze geforceerd is, wijzigend kunuen ingrijpen. Zeker- 

 heid zouden hier slechts de nabeelden geven, van een gekleurden 

 band bijv., te voren bij evenwijdige gezichtslijnen gezien. Maar 

 ik vind, dat deze, althans bij de sterkste graden van convergentie, 

 waarbij de veranderde helling eerst recht duidelijk zou te consta- 

 teeren zijn, zich zeer onvolkomen ontwikkelen en dus in den 

 steek laten. Dit was mij reeds gebleken, toen mijn te vroeg over- 

 leden jeugdige vriend bloemert schuerman (verg. vijfde jaarlijksch 

 verslag van het Nederl. Gasthuis voor ooglijders, — met weten- 

 schappelijke bijlagen, bl. 23. en volgende. Utrecht 1864) meende te 

 vinden, dat bij die geforceerde bewegingen zelfs de correspon- 

 deerende punten der beide netvliezen hunne betrekking wijzigen. Dit 

 zeker hoogst zonderlinge resultaat waagde ik niet aan te nemen; 

 maar het maakte op mij toch eenigen indruk, dat schuerman zich 

 zoo stellig daarvan meende overtuigd te hebben. 



