( 65 ) 



ding der silikaten het zwavelijzer te verwijderen. Evenmin kan 

 men op scheikundigen weg de vraag beantwoorden of het zwa- 

 velijzer is enkel voudig-zwavelijzer : Fe S of magneetkies : Ees S 9 . 

 Alleen een mikroskopisch onderzoek kan ons hieromtrent licht 

 verschaffen. 



Dewijl nu in de door kwikchlorid uitgetrokken silikaten nog 

 zwavelijzer voorkomt, is het noodig de juiste verhouding te 

 kennen van het zwavelgehalte van dit poeder, om daaraan eene 

 evenredige hoeveelheid ijzer te binden, die anders bij de bere- 

 kening der silikaten op de uitkomst zou drukken. 



Het poeder wordt nu in een glazen kolfje met dubbel door- 

 boorden kurk en onder doorvoering van waterstofgas met zoutzuur 

 bij zachte verwarming behandeld en de gassen gevoerd door 

 eene ammoniakale zilveroplossing, terwijl daaruit op de bekende 

 wijze het zwavelgehalte wordt bepaald. 



De behandeling met vernieuwde hoeveelheden zoutzuur wordt 

 gedurende ruim 12 uren voortgezet, steeds bij zachte verwar- 

 ming, doch niet bij koking. Het onopgelost geblevene poeder 

 wordt met kokend water uitgespoeld en daarna nog vochtig over- 

 gebracht in eene in een platinumschaal kokende oplossing van 

 koolzure soda en daarmede onder vernieuwing van de koolzure 

 soda-oplossing gedurende een paar uren verwarmd. Uit deze 

 koolzure soda-oplossing wordt op de gewone wijze en onder in- 

 achtneming der bekende voorschriften het kiezelzuurgehalte be- 

 paald; doch behalve dit kiezelzuur bevat ook de zoutzure op- 

 lossing daarvan eene aanzienlijke hoeveelheid in oplossing, die 

 daaruit door verdamping in een platinumschaal en droging van 

 het residu gedurende eenige uren op de bekende wijze wordt 

 afgescheiden. Nimmer mag men nalaten het verkregen kiezel- 

 zuur door middel van vloeispaatzuur op zijne zuiverheid te on- 

 derzoeken. Het in zoutzuur en koolzure soda onoplosbaar ge- 

 deelte kan men na uitspoeling en droging of gloeiing wegen. 

 Deze bepaling heeft echter geene waarde ; zij toont geenszins 

 aan de verhouding waarin de oplosbare en niet oplosbare sili- 

 katen in den steen voorkomen. Het bleek mij toch, dat het 

 poeder van den Oost-Indischen steen, hetwelk ik meer dan 24 

 uren met zoutzuur en daarna met koolzure soda had behandeld, 

 bij eene vernieuwde behandeling met sterk kokend zoutzuur ge- 



VERSL. EN MEDED. AFD. NATÜÜRK. 2de REEKS. DEEL VI. 5 



