( 75 ) 



gevers over den laatsten oorlog met Marocco, — hoegenaamd 

 geen gewag. Ook in de beschrijvingen der jongste Engelsche 

 expeditie naar Abyssinië heb ik daaromtrent niets gevonden. 

 Bij alle noordelijke oud-Moorsche stammen schijnen trouwens 

 pijl en boog, althans in den oorlog, — even als in het grooter 

 deel onzer Oost-Indische bezittingen, — door vuurwapenen te 

 zijn verdrongen. 



Wat Centraal- Afrika betreft, gewagen enkele reisberichten, 

 zeer in vago, over het gebruik van pijl-vergiften, onder anderen 

 dat van barth, alsmede later dat van w. von harnier (Reise 

 am Obern-Nïl), die ze bij sommige Nubische volksstammen, 

 zoo als de Tschir's, en bij de Mandari's van centraal Nigritië, 

 zonder meer, // wit" van kleur en op // ebbenhouten" spitsen 

 uitgestreken noemt (waarschijnlijk alzoo eene nog geheel onbe- 

 kende, andere soort van pijl-vergiften, dan die waarover nader). 



Over de Oostkust (met inbegrip van Madagaskar) vond ik, — 

 waar is mij ontgaan, — door arnott passim te boek gesteld, 

 dat in het bijzonder de neger-stam der Somauli's, uit het bin- 

 nenland grenzende aan de golf van Aden, gebruik zou maken 

 van vergift-pijlen in werking analoog aan die der » strychnacea" 

 (alzoo mede eene andere variëteit dan de later te vermelden 

 specimina). 



Op de Westelijke kust van Afrika, aan onze (?) nederzettingen 

 in den omtrek van St. George d'Elmina, bij de Ashantijnen en 

 Eantijnen, evenmin als bij de negerbevolking van Commendah, — 

 althans in de Yerslagen onzer laatste marine-expeditie in die 

 gewesten vond ik daarvan niet gewaagd, — schijnen geene 

 vergift-pijlen te worden gebezigd, alhoewel bij eene afdeeling *) 

 der Amazonen-lijfwacht van den naburigen vorst van Dahomey 

 (wiens vrouwen-soldaten ook gewapend zijn met een kort zwaard 

 en dolkmes, waarvan ik exemplaren ten geschenke ontving van 

 den Heer gramberg), pijl en boog nog altijd tot de gewone 

 uitrusting schijnen te behooren. Ik meen echter, uit eene reis- 

 beschrijving van eenen Pranschen marine-officier, in de Tour du 

 monde opgenomen, mij te herinneren, dat de lange pijlen der 

 Amazonen niet tot de vergiftigden behooren, evenmin als de 



*) Eene andere afdeeling dezer Amazonen is met lauge geweren gewapend. 



