f 87 ) 



wijzen, tot vergiftiging in misbruik zijn, onder anderen bij de 

 z. g. ordeals of Godsgerichten van sommige Neger- stammen. 



Daar intusschen zeer waarschijnlijk nog meer andere vergiften 

 uit het plantenrijk eene met die der n Herz-gifte" analoge wer- 

 kingswijze bezitten- en terwijl men voor liet Kaapsche pijl- vergift 

 eigenlijk geene noemenswaardige botanische indicia ter beschik- 

 king heeft, is het voor als nog onmogelijk, met eenigen graad 

 van zekerheid, uit de physiologische werking en onvolledige 

 scheikundige nasporing, te bepalen, aan welke vergift-plant dit 

 nu eerst meer en meer bekend wordende pijl- vergift zijne doo 

 delijke kracht ontleent Zelfs zou, met krebs, het vermoeden 

 kunnen worden geopperd, dat daarin wellicht eene dierlijke ver- 

 giftstof als principium agens optreedt. Volgens hem, of liever 

 volgens verspreide berichten van reizigers in Afrika, worden 

 daarbij, onder anderen ook door de Bosjesmans, somtijds ver- 

 'giftslangen en hagedisachtige dieren gebezigd. 



Daar men nu voornamelijk uit de herhaalde proefnemingen 

 van vulpian heeft geleerd, dat het huidklier-vergift van Triton 

 palustris en van Rana bufo *), althans op jonge gewervelden 

 en op lagere diersoorten, eene uitwerking heeft analoog met die 

 der plantaardige hart vergiften, is het nog niet eens zoo zeker, 

 of het werkzaam beginsel van het Kaapsche pijl-vergift wel van 

 vegetalen oorsprong zij. Nogtans moet ik ten opzigte van het 

 virus der padden en watersalamanders doen opmerken, dat dit 

 niet zóó primair paralyseerend op het hart werkt als het Kaap- 

 sche pijl-vergift, het oepas antsjar en andere ware n Herz-gifte", 

 doch slechts dan, — meer secundair, — zijn' verlammenden invloed 

 op dit orgaan uitoefent, wanneer de algemeene paralyse van het 

 willekeurige spierstelsel is voorafgegaan. 



Hoe dit zij, ik acht het niet onbelangrijk, dat de physio-toxi- 

 cologen uit mijne oppervlakkige bijdrage aanleiding mogten ne- 

 men, om het nasporen van de werking, den aard en den oorsprong 

 van het pijl-vergift der Bosjesmans, — dat uit de Kaap de 

 Goede^ Hoop waarschijnlijk wel in toereikende hoeveelheid zal 

 kunnen worden verkregen, — tot onderwerp van eene meer 



*) Cl. bernard meent te weten (?), dat, in Nieuw-Grenada, het daar gebezigde 

 blaaspijl-vergift in hoofdzaak uit padden-v enijn wordt bereid. 



