( 107 ) 



schijnt nog niet openlijk te zijn bekend gemaakt, maar er is 

 niet aan te twijfelen dat het op eene groote schaal zal worden 

 ten uitvoer gebragt. 



In het jaar 1869 heeft ook de regering van den Noord- 

 Duitschen Bond eene Commissie benoemd voor het ontwerpen 

 van plannen, volgens welke van zijnentwege aan de waarneming 

 van den overgang in het jaar 1874 zoude worden deelgenomen. 

 Die Commissie is het eerst in de maand October des jaars 

 1869 en later in de maand Maart van dit jaar te Berlijn ver- 

 gaderd geweest en heeft daarna uitgewerkte plannen bij den 

 Bondsraad ingediend. Zij had de goedheid mij verslagen van 

 hare vergaderingen te doen toekomen, en stelde mij daardoor 

 in de gelegenheid om van de door haar ontworpen plannen 

 naauwkeurig kennis te nemen. Die plannen zijn, in overleg 

 met de Russische Commissie, ontworpen en er op berekend 

 dat de waarnemingen van wege den Noord Duitschen Bond 

 met die van wege .Rusland een groot geheel zouden vormen 

 De Commissie van den Noord-Duitschen Bond heeft tot vijf 

 zendingen besloten: twee naar de Zuidzee op de Kerguelen- 

 of de Au cklands- eilanden ; eene naar het eiland Mauritius, eene 

 naar Japan of China en eene naar Persië, ergens tusschen 

 Mascat en Teheran. De juiste punten waar de sterrekundi gen 

 van den Bond zich vestigen zullen, zijn nog niet bepaald, daar 

 zij afhangen moeten van berigten die omtrent de hichtsgesteld- 

 heid der plaatsen worden ingewonnen en van eene verkennings- 

 reis, waartoe men hoopt dat Oostenrijk Dr. Neumaijer in de 

 gelegenheid zal stellen. Het voornemen bestaat om ieder dezer 

 stations met de noodige kijkers en werktuigen voor tijds- en 

 plaatsbepalingen, vier daarvan bovendien met heliometers, spec- 

 troscopen en toestellen voor het photographisch afbeelden der 

 zon toe te rusten. Men zal zich van draagbare sterre wachten 

 en voor de zendingen naar de Zuid-zee ook van draagbare 

 woningen voorzien en wenscht dat tot vervoer van personen en 

 goederen voor de twee laatstgenoemde, twee groote schepen 

 zullen worden uitgerust. 



De Commissie van den Noord-Duitschen Bond heeft ook de 

 kosten berekend aan de verwezenlijking van de door haar be- 

 raamde plannen verbonden. Zij verlangt voor de sterrekundigen 



