( '48 ) 



werk gesteld. Ik deed toen een beroep op de mij bekende 

 groote belezenheid van den geachten Heer beima te Leiden en 

 werd door hem eindelijk met die verhandeling van haidinger 

 in kennis gebragt *). Haidinger was zoo gelukkig zich een 

 prisma van Braziliaansche mica te verschaffen van ééne lijn dik 

 en met zijden van zeven lijnen, dat tusschen twee prismata van 

 crownglas van dezelfde grootte en de dubbele dikte bevestigd 

 was. Op de zijvlakken van dit prisma kleefde haidinger met 

 Canada-balsem dunne zuiver parallel-geslepen plaatjes spiegel- 

 glas, zeker wel om eene gebrekkige doorsehijnendheid der zij- 

 vlakken te verhelpen. Deze Braziliaansche mica behoort tot de 

 twee-assige, waarvan de hoek der beide assen zeer groot, in de 

 lucht namelijk gelijk 68°, is; de voorname as staat loodregt op 

 de platen waarin de mica zich laat splijten; haidinger had 

 het prisma zoodanig gesneden dat een zijner zijvlakken zamen- 

 viel met de supplementaire as, die den stompen hoek der op- 

 tische assen midden door deelt, dat is met het vlak dezer 

 optische assen. De kleinste index van breking, dien haidinger 

 alzoo vond, correspondeerde met de voorname as van het kristal, 

 dat is, hij behoorde bij de as van grootste veerkracht ; die index 

 alzoo, welken hij 1,581 vond, is de kleinste index van refractie 

 van mica en dus eene grens- waarde ;. den anderen index 1,613, 

 welken hij bepaalde, geeft hij zelf niet voor eene grens-waarde 

 uit, wat door latere schrijvers daarvan ook moge gemaakt zijn; 

 hij is noch de index die correspondeert met de gemiddelde, noch 

 die welke correspondeert met de kleinste as van veerkracht. Ik 

 heb hiermede duidelijk aangewezen wat in dezen goed bepaald 

 en wat onzeker mag worden genoemd; van dispersie, dat is 

 van eene bepaling der indices voor verschillende kleuren van 't 

 spectrum is hierbij in het geheel geen spraak. De tweede index 

 dien haidinger geeft is, zooals ik zeide, 1,613; wanneer dit de 

 gemiddelde index van refractie, dat is die voor de gemiddelde 

 as van veerkracht was, dan zoude de index van refractie voor 

 trillingen volgens de kleinste as vau veerkracht met den bekenden 



*) Haidinger, Anndhernde Bestimmung der Brechungs- Exponenten am Glim' 

 mer und Pennin. Berichten der Kaiserl. Academie der Wissenschaften. XIV, p. 

 330. Wien, 1854. 



