( 153 ) 



wijl de rudimentaire deelen van het zwarte kruis, die de rin- 

 gen doorsnijden, al flaauwer en flaauwer geworden, in heldere 

 veeren zijn overgegaan. Men neemt bij deze draaijing zelfs 

 het verschijnsel waar dat delezenne *) bij kwarts opmerkte, 

 dat namelijk de ringen uitzetten wanneer de rigtingvan draai- 

 jing zamenvalt met de rigting der draaijing van het vlak van 

 polarisatie door het mica-trapje en dat zij in het tegengestelde 

 geval inkrimpen. Maar de vorm der ringen wordt onzuiver, 

 zoodra de beide polariscopen onderling van den loodregten of 

 evenwijdigen stand gaan afwijken; en die onregelmatigheid ont- 

 wikkelt zich juist uit de knoppen. Laat men echter den ni- 

 col onder een scherpen hoek met het vlak van polarisatie van 

 den invallenden straal staan en draait dan het mica-toestelletje 

 links of regts, zoodanig dat de hoofdsnede van zijn eerste plaatje 

 links of regts van dat vlak van polarisatie van den invallenden 

 straal komt te liggen, dan ontwikkelen zich uit die onregelma- 

 tig geworden ringen de zoo even genoemde spiralen, die bij 

 eene gemakkelijk te vinden stelling van nicol en mica-trapje 

 met betrekking tot den polarisator hare hoogste volkomenheid 

 bereiken. Het zwarte en het violette kruis zijn daarbij vol- 

 komen opgelost en de rigting van draaijing der beide gelijk- 

 loopende spiralen is tegengesteld al naardat de hoofdsnede van 

 het eerste mica-plaatje ter linker- of ter regter, ter eener of 

 ter anderer zijde van het vlak van polarisatie van den oorspron- 

 kelijken straal ligt. 



De eenvoudigste voorstelling die men zich omtrent het zwarte 

 en violette kruis heeft te maken is deze. Bij evenwijdige stel- 

 ling van de eerste hoofdsnede en het vlak van polarisatie van 

 den polarisator en onderlinge loodregte stelling van polarisator 

 en analyseerenden nicol, ziet men de rudimentaire armen van 

 het zwarte kruis, die de ringen doorsnijden, terwijl de vlakte 

 binnen den binnensten ring helder en licht gekleurd is; wordt 

 nu de stelling van de eerste hoofdsnede van het mica-plaatje 

 en den polarisator evenwijdig gelaten en ook de nicol in den 

 evenwijdigen stand gebragt, dan wordt, wanneer wij nu de meer 



*) Billet. II, p. 474. 



