( 236 ) 



rivier te Grave zijn reeds van 1770 waarnemingen verzameld 

 in het register van peilschalen. 



Men vindt daarin de onderstaande rivierstanden hooger dan 

 die van Februarij 1862. 



Januarij 1778 (ijsgang) 11.07 M. + AP. 



Januarij 1781 (ijsgang) 10.98 // » 



Maart 1784 (ijsgang) 11.21 // // 



April 1789 (open water) 10.93 // u 



December 1796 (ijsgang) 10.90 // n 



Februarij 1799 (ijsgang, doorbraak te Grave) 11.40 » n 



Februarij 1805 (ijsgang) 10.87 v „ 



December 1819 (ijsgang) 10.82 // // 



Januarij 1820 (ijsgang) 11.47 // 



Februarij 1846 (open water). ....... 10.86 // 



Februarij 1850 (open water) 11.10 // 



April 1851 (open water). . ' 10.81 // 



Januarij 1861 (ijsgang) 10.88 // 



De vier standen bij open water, van 1770 tot nu toe, over- 

 troffen slechts met weinig den stand van 1862 te Grave; het 

 verschil met den hoogste van die vier, die van Februarij 1850, 



lager dan in 1643 ; eene merkwaardige overeenstemming met het verschil tusschen 

 de beide standen te Maastricht (vergelijk de Jnna/es, hlz. 241 en 244). 



In Januarij 1789 was hier te lande ijsgang, die geen groote schade aanrigtte. 



Welligt heeft opstuwing bij den ijsgang den hoogen stand te Maastricht veroor- 

 zaakt; althans in België schijnt dat jaar niet door hoogen stand van de Maas 

 gekenmerkt. 



Ook zou het eerste merk van 1789 den stand van April kunnen bedoelen, toen 

 de Maas, even als vermoedelijk in December 1789, met open water een hoogen 

 stand bereikte. 



Men moet bij de beschouwing van de bovenstaande hooge waterstanden in het 

 oog houden, dat de Lieve- Vrouwe-poort te Maastricht zich bevond ongeveer 

 300 M. boven de plaats waar de geregelde waarnemingen gedaan worden aan de 

 brug over de Maas, en dat in de bogen dier brug, die slechts eene wijdte hebben 

 van 11 tot 19 M. gewoonlijk het Water sterk wordt opgestuwd, o.a. in Februari; 

 1850 0.62 M., en veeltijds de ijsschollen vastraken. 



Volgens een chronologische tafel gevoegd achter het werk getiteld: La Me?ise, 

 Etudes faites par ordre du Gouvernement Beige (Bruxelles, em. devrote et Oie, 

 1843) is de brug te Maastricht gebouwd door jacques roman, Dominikaner 

 monnik, in 1683. De hooge stand van 1643, die ook te Roermond en te Venlo 

 even als te Luik alle andere hooge waterstanden overtroffen heeft, kan dus niet 

 aan plaatselijke opstuwiug door die brug worden toegeschreven. 



