f 2.89 ) 



eene mededeeling aan de ftoyal Society *), waarin tevens gewag 

 wordt gemaakt van eenen voorslag van robe kt boyle, om haar 

 door een proef te onderzoeken, waarop ik straks terugkom. 



In het volgende jaar, in 167 o, verscheen het werk van bo- 

 relli, De motu anintalium. In het hoofdstuk (het 23 ste ) dat 

 over het zwemmen der dieren handelt, zegt hij : dat visschen 

 wier zwemblaas men gekwetst heeft, zoodat er de lucht uit 

 ontsnapt is, op den bodem blijven liggen, en hij besluit daaruit 

 dat de zwemblaas den visch niet alleen soortelijk lichter maakt, 

 maar dat zij de rijzing of daling bevordert, al naar gelang zij 

 aan zich zelve is overgelaten of samengedrukt wordt. Deze zuiver 

 mechanische verklaring van de werking der zwemblaas werd later 

 het algemeenst aangenomen, waartoe in lateren tijd voorzeker het 

 voorbeeld van cuvier f) en dat van joh. muller §) veel zullen 

 hebben bijgedragen, die beiden er voorstanders van waren. 



Men kon zich trouwens niet enkel beroepen op het bestaan 

 van spieren aan de zwemblaas van vele visschen, maar zelfs 

 wijzen op sommige soorten, wier zwemblaas voorzien is van 

 eigene, uit harde beenige platen bestaande veertoestellen, welker 

 drukking door spieren willekeurig kan worden opgeheven. 



Intusschen hadden reeds in het begin dezer eeuw biot **), 

 de la roche ff), alsmede v. humboldt en provencal §§) den 

 weg gebaand tot eene wijziging der meening omtrent de rol 

 die de zwemblaas in het leven der visschen te vervullen heeft. 

 Zij hadden de samenstelling der lucht in de zwemblaas onder- 

 zocht, en het was daarbij gebleken, dat die lucht wel is waar 

 dezelfde bestanddeelen als de dampkringslucht bevatte, maar in 

 andere verhoudingen. Het opmerkelijkste resultaat, door beide 

 eerstgenoemden verkregen, was : dat bij visschen. die uit groote 

 diepte waren opgehaald, de hoeveelheid der zuurstof doorgaans 

 veel aanmerkelijker dan in de dampkringslucht is en soms 



*) Pkilosophical transactions, 1675, T. X. p. 310. 



t) Avn. du Muséum, 1809, p. 174, lb3. 



§) Arch.f. Anat. u. Phys. 1841, p. 223, 1842, p. 307, 1845, p. 456. 



**) Mémoires de la Société ffArcueïl, 18ü7. 



ft) Ann. du Muséum, 1809, p. 184. 



j§j Mém, de la Soc, cfArcueil, 1809. 



YKK.SL. EN MKDKD. AFD. NAÏÜURK. *de REEKS- DEEL VI. 19 



