( 292 ) 



blaas geen spieren heeft óf deze zeer zwak zijn, de drukking 

 die door de zijdespieren dei buikwanden wordt uitgeoefend, 

 daartoe voldoende zal zijn. 



Alleen dan zoude het mogelijk zijn die vraag met zekerheid 

 te beantwoorden, wanneer men de volume-veranderingen der 

 zwemblaas gedurende het leven zichtbaar kon maken. Elke sa- 

 mendrukking door spiersamentrekking teweeg gebracht, moet het 

 karakter der laatste deelen. Een passieve weerstand is iets anders 

 dan eene actieve beweging. De lucht bijv., die in een zwemblaas 

 bevat is, zal zich allengs en regelmatig uitzetten of inkrimpen, 

 wanneer alleen de hoogte van de daarop rustende waterkolom 

 die verandering teweeg brengt. Ook de volume- verandering, die 

 veroorzaakt wordt door de afscheiding en opneming van lucht 

 in de zwemblaas, kan niet anders dan eene langzame en gesta- 

 dige zijn. Spiersamentrekkingen hebben daarentegen doorgaans 

 min of meer plotseling plaats. Zij zijn het uitvloeisel van een 

 wilsbevel. Snelle volume-veranderingen kunnen alleen daardoor 

 teweeg gebracht worden, en wanneer deze bovendien plaats grij- 

 pen onder omstandigheden, waarbij de invloed van het verschil 

 in drukking geheel is opgeheven, dan zouden zulke veranderin- 

 gen bezwaarlijk aan eene andere oorzaak kunnen worden toege- 

 schreven. 



Boven maakte ik met een woord gewag van eene proef, die 

 reeds in 1675 door robert boyle werd voorgeslagen, om dit 

 vraagstuk op te lossen. Die proef zoude daarin bestaan : // dat 

 //men een kolf met een wijden hals nam en, na dien bijna 

 // geheel met water gevuld te hebben, er een levenden visch van 

 //gepaste grootte in bracht, dat is de grootste die men er in 

 // krijgen kan, zooals een voren, baars of dergelijken ; en dat 

 // men dan den hals van den kolf zoo dun uittrok als men kon, 

 // en hem dan bijna met water vulde : waarop, de visch liggende 

 // op eene zekere diepte in het water van het glas, indien men 

 // bij zijne daling bemerkt dat het water in het dunne bovenste 

 // gedeelte daalt, dan mag men besluiten, dat hij zich sainen- 

 // trekt, en indien, wanneer de visch rijst, het water ook op- 

 // stijgt, dan mag men daaruit besluiten dat hij zich uitzet *)." 



') Tk heb in het bovenstaande opzettelijk eene nagenoeg letterlijke vertaling 



