( 805 ) 



buisje met 1,6 proc, voor het andere met 3,4 proc. vermeer- 

 derd worden. 



Wanneer men eenmaal den kubieken inhoud der gebruikte 

 maathuizen kent, kan men de uitzetting of inkrimping der 

 zwemblaas, bij veranderde drukking der op den visch rustende 

 waterkolom, dadelijk in maat uitdrukken. Maar men kan trach- 

 ten nog verder te gaan en, op grond der bekende wet van boyle, 

 uit de gevonden verschillen de grootte van het volume der lucht 

 te berekenen, welke in de zwemblaas bevat is. 



Daar ik mij zelven op dit gebied, waarop ik mij niet dagelijks be- 

 weeg, mistrouwde, riep ik hiertoe den bijstand van mijnen vriend 

 en ambtgenoot r. van rees in, wiens kunde en welwillendheid reeds 

 bij menige vroegere gelegenheid aan mijne onervarenheid in de 

 oplossing van mathematische vraagstukken is te hulp gekomen. 



De algemeene analytische oplossing van het vraagstuk, die 

 de lezer aan hem te danken heeft, is de volgende. 



Zij: 



a de afstand tusschen het laagste en het hoogste punt der 

 zwemblaas in den toestel, gemeten door den weg dien de wijzers 

 r r langs de schalen s s hebben afgelegd ; 



b de afstand van de zwemblaas in haren hoogsten stand tot 

 aan het beginpunt der schaal, waardoor de hoogte der water- 

 kolom in de buis gemeten wordt; 



h i de hoogte der waterkolom in de buis, gerekend van het 

 beginpunt der schaal, wanneer de zwemblaas zich in haar diepsten 

 stand bevindt; 



/? 2 de hoogte der waterkolom in de buis, wanneer de zwem- 

 blaas zich in haar hoogsten stand bevindt; 



h de inhoud van de doorsnede van het maatbuisje ; 



p de atmospherische drukking, uitgedrukt in de hoogte eener 

 daaraan beantwoordende waterkolom; 



p { de drukking op de zwemblaas in haar diepsten stand; 



p 3 de drukking op de zwemblaas in haar hoogsten stand; 



v het volume der lucht in de zwemblaas, wanneer deze al- 

 leen aan de atmospherische drukking is onderworpen ; 



v i het volume der zelfde lucht in den diepsten stand der 

 zwemblaas ; 



VERSL. EN MEDED. AFD. NATUTJRK. 2de REEKS. DEEL VI. 20 



