( 316 ) 



Het volume der lucht in de zwemblaas werd nu bepaald 

 volgens de methode die reeds op bl. 310 vermeld is, en ge- 

 vonden 14,95 kub. centimeters te bedragen. De berekening 

 volgens de formule op bl. 306 gaf daarvoor 12,37 kub. cen- 

 timeters, d. i. 2,58 kub. centim. te weinig. Wat wij reeds 

 boven onder den naam van traagheidscoëfncient hebben aange- 

 duid, namelijk de verhouding tusschen het berekende en het 

 ware volume der lucht, bedraagt hier 1,21, dus merkelijk meer 

 dan in het eerste geval, toen het volume der lucht bijna vijfmaal 

 grooter was. Dit verschil trouwens is niet moeieUjk te verklaren. 

 De traagheid in de herstelling van het evenwicht zetelt alleen in 

 den wand der zwemblaas. Bij zwemblazen van verschillende grootte 

 staan de volumina tot elkander als de derde machten en de uit- 

 gestrektheden der wanden als de tweede machten. Men mag der- 

 halve reeds a priori veronderstellen dat, naar gelang een zwem- 

 blaas grooter is, de traagheids-coëfficient minder zal bedragen. 



Deze invloed der traagheid van den zwemblaaswand, nog 

 vermeerderd door dien van den ligchaamswand, openbaart zich 

 nog op eene andere wijze. Men zal namelijk opmerken dat 

 onder de bij de daling waargenomen verschillen in de hoogte 

 der waterkolom steeds het eerste van elk twee- of drietal waar- 

 nemingen het grootst is. Dit verklaart zich daaruit, dat ge- 

 durende de rust van eenige uren, de lucht tijd gehad heeft om 

 nader tot den toestand van evenwicht met de bestaande drukking 

 te komen, terwijl bij eenige snel op elkander volgende waar- 

 nemingen de daartoe gevorderde tijd ontbreekt en dus de ge- 

 vonden verschillen noodzakelijk iets te klein zijn. 



Eindelijk werd de lucht in de zwemblaas, nadat deze goed 

 was afgedroogd, boven kwikzilver in eene verdeelde proef buis 

 opgevangen en geanalyseerd door er achtereenvolgens pyrogal- 

 luszuur en bijtende potasch in te brengen. Het bleek hierbij 

 dat alle zuurstof uit de zwemblaas geheel verdwenen was, maar 

 dat er, behalve stikstof, eene betrekkelijk aanmerkelijke hoe- 

 veelheid koolzuur, namelijk 9,4 proc. in voorhanden was. Het 

 overige stikstof zijnde, was dan de samenstelling der lucht in 

 de zwemblaas van den dooden visch : 



N. 90,6 

 CO 2 9,4. 



