( 318 ) 



zijne rechtstandige houding niet meer bewaren kon, maar met 

 de rechterzijde van zijn ligchaam tegen den bovenwand der kooi 

 werd aangedrukt. Indien hij in eenen geheel normalen toe- 

 stand had verkeerd, dan zoude zich, gelijk ik bij verscheidene 

 andere Cyprinen (voren, brasem) zag gebeuren, lucht uit de 

 zwemblaas door den ductus pneumaticus ontlast hebben, en 

 daardoor zijn specifiek gewicht weder verminderd zijn. Doch 

 in dit geval bleef die ontlasting van de overtollige lucht ge- 

 heel achterwege en, hoewel er gedurende den dag kleine wis- 

 selingen in de hoeveelheid daarvan waarneembaar waren, was 

 deze op den avond van den derden dag tot 21,722 kub cen- 

 timeters geklommen. Nog steeds lag de visch op zijde, tegen 

 den bovenwand der kooi aan. De ademhaling was weder zeer 

 verminderd, en het liet zich aanzien dat deze weldra, bij gebrek 

 aan zuurstof in het water, geheel zoude moeten ophouden. 

 Hoogstwaarschijnlijk echter had zich in de zwemblaas eene 

 zekere hoeveelheid zuurstof afgescheiden, welke, wanneer de zuur- 

 stof uit het water verdwenen was, in het bloed zoude terug- 

 keeren. Gedurende den nacht stierf de visch. Den volgenden 

 morgen lag hij nog wat op zijde, maar niet meer tegen den 

 bovenwand der kooi aangedrukt. Het volume der lucht in de 

 zwemblaas was wederom gedaald tot 14,95 kub. centim., en 

 daarin was geen spoor van zuurstof voorhanden, maar zij be- 

 stond voor ongeveer 0,1 uit koolzuur. 



Om een dergelijk onderzoek volledig te maken, zoude de 

 hoeveelheid en de zamenstelling der in het water van den phy- 

 someter voor en na de proef bevatte lucht moeten onderzocht 

 zijn geworden, doch daartoe ontbrak mij voor het oogenblik de 

 gelegenheid. 



Ook voer ik deze proef hier alleen aan, om te doen zien 

 welk nut men van den physometer bij physiologische onder- 

 zoekingen op visschen trekken kan, en onthoud mij van de 

 mededeeJing van meerdere dergelijke metingen bij eenige andere 

 visschen verricht, omdat ik daarmede wachten wil totdat deze 

 waarnemingen zich over een grooter aantal van soorten en 

 individu's hebben uitgestrekt. Het is mij namelijk reeds ge- 

 bleken,, dat er ten aanzien van de uitkomsten door een ver- 

 blijf in den physomexer geleverd, tusschen de visschen, zelfs 



