( 319 ) 



tnsschen individn's derzelfde soort, niet onbelangrijke verschil- 

 len bestaan, die tot voorzichtigheid nopen, wanneer het geldt 

 uit die uitkomsten algemeene gevolgtrekkingen af te leiden. 



Op de vraag : of de visschen het vermogen bezitten om door 

 actieve zamendrukking der lucht in de zwemblaas hun specifiek 

 gewicht te vermeerderen, moet ik voor alsnog het antwoord 

 schuldig blijven. Slechts bij een der tot dusver onderzochte 

 visschen, een voren, zag ik van tijd tot tijd een plotseling 

 dalen en dan weder rijzen der waterkolom in de maathuis, die 

 aan geen andere oorzaak dan aan eene volume- verandering der 

 lucht door actieve spierwerking kon de worden toegeschreven. 

 Doch die plotselinge, onregelmatige dalingen en rijzingen waren 

 gering; zij bedroegen niet meer dan 2 of 3 raillim., en de 

 daardoor aangekondigde volume- verandering bleef ver beneden 

 die, welke het gevolg is van de langzame afscheiding en op- 

 slorping der lucht in de zwemblaas. 



Bij een baars was de invloed der kieuwademhaling op den 

 stand van het water in de maathuis zeer duidelijk. Aan elke 

 beweging der kieuwdeksels beantwoordde eene kleine schomme- 

 ling der waterkolom in de maathuis, zoodat men, zonder den 

 visch te zien, maar terwijl een ander waarnemer op hem lette, 

 de ademhalingen tellen kon; en telkens wanneer de kieuw- 

 deksels zich iets ruimer openden dan gewoonlijk en eenen groo- 

 teren watertoevoer doorlieten, openbaarde zich dit door eene iets 

 hoogere opstijging en nederdaling der waterkolom, welke echter 

 nimmer meer dan hoogstens een halve millimeter bedroeg. Het 

 spreekt van zelf dat die regelmatige, volkomen rythmische schom- 

 melingen alleen dan duidelijk onderscheidbaar waren, wanneer 

 de visch zich geheel stil hield Wat de oorzaak dezer kleine 

 op- en neergaande bewegingen der waterkolom bij de adem- 

 haling is, waag ik nog niet te zeggen. De spiercontractiën , 

 waardoor de waterstroom door den mond over de kieuwen en 

 door de kieuwspleten naar buiten gevoerd wordt, zijn te gering 

 om hier aan eene merkbare volume-verandering der spieren te 

 denken. Waarschijnlijker is het dat of de schok van den in- 

 tredenden waterstroom tegen den wand der keelholte zich aan 

 de buikholte en de daarin gelegen zwemblaas mededeelt, of dat 

 elke ademhaling het ligchaam van den visch iets doet rijzen of 



