( 322 ) 



De gemiddelde van de bij rijzing en daling verkregen ver 

 schillen bedraagt 116,65 millini., hetgeen gelijk is aan 0,9451 

 kub. centimeters. 



Het is opmerkelijk te zien hoeveel regelmatiger de uitzetting 

 en inkrimping der in de caoutchoucblaas bevatte lacht is dan 

 van die in de zwemblaas. Eene enkele waarneming met de caout- 

 choucblaas is blijkbaar even juist als het gemiddelde uit een 

 tiental waarnemingen met eene zwemblaas. 



Ook hier liet zich op de vroeger (blz. 3 1 0) beschreven wijze 

 het volume der lucht bepalen. Dit werd gevonden, bij de 

 temperatuur van het water in den physometer, 39,16 kub. 

 centimeters te bedragen. 



De berekening volgens de formule (bl. 306) gaf voor V daaren- 

 tegen slechts 31,55 kub. centim., dat dus tot het ware volume 

 staat als 1: 1,B4. Ook de caoutchouc-wand oefent derhalve, 

 door haren weerstand, eenen dergelijken invloed uit als de 

 wand der zwemblaas. 



Om te onderzoeken of die weerstand ook verandering onder- 

 gaat, wanneer de wand sterker gespannen is, werd in dezelfde 

 caoutchoucballon eene grootere hoeveelheid lucht geblazen. De 

 weging leerde, dat deze 178,83 kub. centim, derhalve meer 

 dan vier en een half maal zooveel als in het eerste geval be- 

 droeg. De beproeving met den physometer leverde, voor eene 

 rijzing en daling van 41 centim, de volgende uitkomsten: 





R IJ Z I N 



B. 



ü 



A L I N G. 







Verschil. 



• 



Verschil. 





*. 



K 





K 



*. 





I 



3 



245 



242 



245 



3,5 



24,5 



II 



3,5 



245 



241,5 



245 



3,5 



24,5 



III 



3,5 



243,5 



240 



243 



b,5 



24 



IV 



3,5 



243,5 



240 



243,5 



3,5 



24 



V 



3,5 



243,5 



240 



243,5 



3,5 



2* 



Het liieruit berekende volume der lucht bedraagt 131,09 



kub. centim., hetgeen tot het ware volume staat als 1 : 1.37. 



Het blijkt derhalve dat met de spanning ook de weerstand 



