( 376 ) 



kanalen onder langs den bodem een tegenstroom ontstaat, waar- 

 door het verhang zich herstelt. 



Ik heb deze zaak doen onderzoeken en wel op den 7 den Oc- 

 tober jl. in het Noordhollandsch kanaal nabij het Nieuwediep, 

 in het gedeelte genaamd het Palenrak, bij een waterstand van 

 0.10 M. boven A.P* en met eene windrichting Z.W.t.W. en 

 een winddruk van 20 K.G. 



De kanaalbodem ligt op 6.08 M. onder A.P., zoodat er tij- 

 dens de proefneming eene diepte bestond van 6.] 8 M. 



Bij gebrek aan een geschikten stroommeter, werd door den 

 opzichter van den Waterstaat j. c. mann een tonnetje gebezigd 

 van 0.40 M. middellijn en 0.55 M. lengte, dat tot zinkens 

 toe was gevuld, doch door een touw verbonden aan den zinken 

 kop van een gewonen drijver, op de verlangde diepte werd ge- 

 houden. 



Toen het tonnetje op 4 M. onder den waterspiegel was ge- 

 plaatst, dreef de drijver met den wind af. Op 4.50 M. diepte 

 was de drijver soms in rust, of dreef zeer langzaam tegen den 

 wind in. 



Op 5 en 5.50 M. diepte dreef het toestel, zoodra het werd 

 losgelaten, tegen den wind in, en wel met eene snelheid die 

 geschat werd 2 M. per minuut te bedragen *). 



Deze uitkomst gaf mij aanleiding om te onderzoeken of het 

 verhang zich ook op de Zuiderzee naar de diepte regelt. 



Eene schoone gelegenheid werd mij daartoe aangeboden, door 

 waarnemingen, die in Pebruari, Maart en April 1871 om het 

 uur werden gedaan op verschillende plaatsen aan de Zuiderzee. 



Bij de dagen van windstilte bleek het, dat de tijden van 

 hoog- en laagwater gelijk waren te Enkhuizen en te Urk, en 



*) Het water stond tijdens de proef aan de Zijpersluis 0.20 M. onder A.P., en 

 bij de Koopvaarderssluis 0.10 M. -|- A.P., zoodat er over de lengte van 12000 M 

 een verhang bestond van 30 cM., gevende 2.5 cM. ];er K.M. Dit verschil is groo* 

 ter dan bij een der hierboven vermelde waarnemingen werd gevonden. Mogelijk 

 is het verhang vermeerderd door eene golving over de lengte van het kanaal 

 veroorzaakt door het oploopen van het water bij sluiting der deuren, welk oploopen 

 na verschillende spuiingen is waargenomen. Het is intusschen niet gebleken na 

 hoeveel tijd het water weder geheel in rust komt. 



