( 11 ) 



pelden draad verdicht Deze gassen kunnen niet anders zijn 

 dan lucht en koolzuur. 



En waarlijk, door vergelijking van de stroomrichting blijkt 

 het, dat deze gassen, op de genoemde wijze werkende, de oor- 

 zaak van den stroom kunnen zijn. Deze vergelijking geeft toch : 



(eerst ingedompelde draad — water — laatst ingedompelde) 



< 



(lucht — water ~ platina) 



< 



(koolzunr — water — platina) 

 < 



Maar, terwijl de gewone afwijking 100 mm. bedroeg, geeft 

 de invoering van lucht bij de laatste proeven, slechts een af- 

 wijking van 10 of 20 mm. ; koolzuur daarentegen gaf een 

 stroom, die, naar gelang van de drukking op het gas uitgeoe- 

 fend, een uitslag van s0 — 120 mm. veroorzaakte. 



De keus moet dus noodzakelijk op het; koolzuur vallen. 



Eindelijk heb ik een nieuwe hoeveelheid zuiver water met 

 koolzuur verzadigd, den eenen gereinigden draad er in geplaatst 

 en daarna den anderen afgepoetst en insgelijks ingedompeld. 

 De stroom had de gewone richting, maar was veel sterker. 

 De uitslag varieerde tusschen 2-.? 0—250 mm. 



Ik meen dus aangetoond te hebben, dat de stroom, die op- 

 treedt bij ongelijktijdig indompelen van platina in water zijn 

 oorsprong te danken heeft aan het koolzuur dat in het water 

 is opgelost, en zich daaruit op den eerst ingedompelden draad 

 nederzet. 



Utrecht, 9 April 1872. 



