( 48 ) 



Breslau, zich met het onderzoek naar de embryonale ontwikke- 

 ling van het ovarium bezig. In zijn uitstekend boek *) in 1870 

 verschenen, waarin een schat van nieuwe feiten medegedeeld 

 werden, en dat door grondig vergelijkend -ontleedkundig onder- 

 zoek uitmunt, behandelt hij ook het vraagstuk der postfoetale 

 ontwikkeling van eieren in den eierstok. 



Zijn meening omtrent dit punt verschilde geheel van de mijne. 

 Slechts voor het ovarium van het konijn vond hij dat //eine 

 spiit ere Bildung von eiführ enden Pollikeln wohl angenommen 

 werden darf" — Yoor den mensch daarentegen, en voor de 

 zoogdieren en vogels in het algemeen, neemt hij alleen een 

 vorming van folliculi in den foetale période, en zeer kort na 

 de geboorte, aan. 



Hoezeer ik zelf geen zekerheid had verkregen, kwam mij toch 

 de vorming van folliculi, zelfs in het volwassen lichaam, hoogst 

 waarschijnlijk voor, met name voor het menschelijk ovarium, 

 waarvan ik misschien meer dan walde yer, specimina onder 

 verschillende omstandigheden onderzocht had. Eenigzins vreemd 

 mocht het daarenboven schijnen, dat alleen bij het konijn, zulk 

 een uitzondering zou voorkomen. 



Het vraagstuk boezemde mij hoofdzakelijk belang in, uit een 

 pathologisch oogpunt. De betrekkelijk weinige ziekte-processen 

 welke in het ovarium voorkomen, zijn met den normalen bouw 

 en de normale verrich tingen zoo duidelijk in verband te bren- 

 gen, f) als schier bij geen ander orgaan mogelijk is. 



De cysten en de kanker vormen met name, zijn, in aanleg, 

 in de bestanddeelen van het normale ovarium als gegeven, van 

 beiden staat het vast, dat zij door ongewonen groei van het 

 epithelium der oppervlakte zich ontwikkelen, terwijl de cysten 

 voor een deel uit de folliculi Graafiani kunnen voortkomen. 

 Een andere meer zeldzame ziekelijke verandering, de papillaire 

 woekeringen, §) meen ik in verband te mogen brengen met 



*) Eierstock und Ei. Ein Beitrag zur Anatomie und Entwicklungsgeschichte 

 der Sexualorgane, von wilhelm waldeyer. Leipzig, w. engelmann, 1871. 



Schoon waldeyer's boek veel later verscheen dan mijue verhandeling, heeft 

 hij blijkbaar nog vóór mij den waren aard der oppervlakte van het ovarium ge. 

 keud. 



f) Met uitzondering der raadselachtige dermoide cysten. 



§) O. a. beschreven duor gusseuow in Virch. Archiv Bd 43. 



