( 49 ) 



het voorkomen van tepelvormige verhevenheden, ook op het 

 normale ovarium, welke ik reeds eenigen tijd kende, en omtrent 

 wier ontstaan in deze verhandeling nog het een en ander zal 

 worden medegedeeld. — Moet men zich nu, zooals na wal- 

 deyer's onderzoek het geval scheen te zijn, het epithelium der 

 oppervlakte van het ovarium na de geboorte als een onveran- 

 derlijke, rustig liggende cellenlaag denken, welke slechts van 

 tijd tot tijd in haar samenhang gestoord wordt, door een uit- 

 puilenden en barstenden folliculus, maar welke overigens geen 

 verschijnselen van formatief leven meer vertoont, dan is het tot 

 stand komen van dien ongewonen, ziekelijken, groei wel niet 

 onbegrijpelijk, maar toch minder voor de hand liggend dan bij 

 mijne opvatting. Yolgens deze zou ook na de geboorte nog 

 vorming van nieuwe produkten van het epithelium uitgaan, 

 misschien gebonden aan bepaalde périoden, waaromtrent ik echter, 

 in mijn vorige verhandeling, nog niets zekers kon vermelden. 



Ik heb, na het verschijnen van waldeyer's boek, zooveel 

 ik kon, menschelijke ovaria onderzocht. Voor den mensch toch 

 wenschte ik meer zekerheid ; en het was betrekkelijk van wei- 

 nig belang of bij nog andere dieren, dan bij het konijn, een 

 postfoetale vorming van nieuwe folliculi kon bewezen worden, 

 daar zij dan toch bij den mensch zou kunnen ontbreken. 



Echter heb ik ook nog dikwijls ovaria van andere zoogdieren 

 onderzocht, en bepaaldelijk moet ik volhouden, dat er bij hon- 

 den een ruime vorming van nieuwe folliculi aan de oppervlakte 

 voorkomt Ik bezit praeparaten aan ovaria van oude honden 

 ontleend, waarin boven een dikke laag van vezelig bindweefsel, 

 tunica albuginea, onder welke de gewone meer ontwikkelde fol- 

 liculi liggen, met het epithelium der oppervlakte jonge folliculi 

 en zakvormige verlengsels van epithelium cellen in zóó groote 

 hoeveelheid in samenhang voorkomen, dat men onmogelijk aan 

 toevallige overblijfselen uit het foetale tijdperk kan denken. 

 Daarenboven verschilt ook het voorkomen dier epithelium ver- 

 lengsels en jonge folliculi geheel van de overblijfselen uit het 

 foetale tijdperk, zoo als zij door waldeyer beschreven en af- 

 gebeeld worden, en werkelijk voorkomen. 



Doch mijn doel is alleen, te vermelden wat het voortgezet 

 onderzoek van menschelijke ovaria opleverde. Langen tijd 



VEKSL. EK MEDED. AFD. NATUURK. 2llu KEEKS. DEEL VIL 4 



