( 55 ) 



proces van nieuwe vorming vrij spoedig komen) is weer de 

 toestand overeenkomstig met den onden. 



Het lag voor de hand o varia van zwangere zoogdieren te 

 onderzoeken. Het konijn was daarvoor weinig geschikt. Men 

 vindt daarbij altijd veel epithelium verlengsels en jonge folliculi 

 op vele plaatsen der oppervlakte, en toch weder in verschillende 

 gevallen vrij groote verschillen. Het is dus bijna onmogelijk te 

 noemen de beteekenis van verschillen bij zwangere en niet zwan- 

 gere konijnen met zekerheid vast te stellen. — Was het waar, 

 wat waldeyer opgeeft, dat bij bonden geen sporen van vorming 

 van nienwe follicnli zijn waar te nemen, dan zou het onder- 

 zoek van o varia van zwangere honden kunnen leeren of daar 

 de période der graviditeit op den toestand van het ovarium 

 invloed heeft. Ik heb echter reeds vermeld dat ik bij oude 

 honden zoo duidelijk vorming van nieuwe folliculi aan de op- 

 pervlakte waargenomen heb, dat voor mij in dit opzicht geen 

 twijfel bestaat. Toch heb ik het honden-ovarium op dit punt 

 onderzocht. Ik koos, om licht te begrijpen redenen, honden 

 zoo oud mogelijk. Het belangrijkste wat ik waarnam vond ik 

 bij een hond, die, volgens opgaaf meer dan 11 jaren oud moest 

 zijn. De toestand der ovaria bewees in elk geval dat het dier 

 zeer oud was. Ik vond 4 foetus van ongeveer 1 centimeter 

 lengte, en op ieder ovarium twee sterk uitpuilende groote cor- 

 pora lutea. Door deze laatste was het zelfs moeijelijk bij den 

 eersten oogopslag den vorm en de uitgebreidheid der ovaria te 

 herkennen. De oppervlakte van de massa tusschen de corpora 

 lutea was volstrekt niet glad, zooals men haar bij jongere hon- 

 den steeds vindt, maar ruw, met groeven en kleine uitpuilingen 

 voorzien. Het bleek mij hierbij overtuigend dat ook bij dieren 

 zoogenoemde seniele veranderingen der eierstokken voorkomen, 

 waaromtrent waldeyer nog geen zekere uitspraak kon doen. 

 Even als bij den mensch, op gevorderden leeftijd, de opper- 

 vlakte van het ovarium meestal van onregelmatige groeven voor- 

 zien, door diepe inkervingen in meerdere af deelingen verdeeld 

 wordt gevonden, vond ik ook den toestand dezer honden-ovaria. 



Bij het onderzoek der geharde organen op dunne doorsneden 

 trof ik nu op de meeste plaatsen één laag van cylinder-epithe- 

 lium, en daaronder zeer dikke elkander kruisende lagen van 



