( 60 ) 



Door dien groei, welke als het ware een poging van den 

 folliculus is om aan zijn physiologische bestemming te voldoen, 

 en aan de oppervlakte te bersten, om het ei te ontlasten, 

 worden nu, uit den aard der zaak, de jongere oppervlakkiger 

 liggende, verdrongen en gedrukt. Bezwijken zij niet geheel in 

 dezen » struggle for life." wat blijkbaar wel veler lot is, dan 

 komen zij zeer oppervlakkig te liggen, en uit dezen eenvou- 

 digen gang van zaken wordt het begrijpelijk, dat eensdeels 

 dicht onder de oppervlakte van het ovarium, de ook door mij 

 beschreven holten worden aangetroffen (verkeerdelijk dikwijls 

 voor zeer groote nog normale folliculi gehouden) terwijl er 

 andersdeels de moeielijkheid uit blijkt, over den tijd van ont- 

 staan der jongste oppervlakkigste folliculi te oordeelen. Tmmers 

 de jongere folliculi worden naar de oppervlakte gedrongen en 

 de vroegere tunica albuginea verdwijnt voor een groot gedeelte, 

 (men kan zich daarvan aan doorsneden door het ovarium ter 

 plaatse van zulke holten overtuigen). Maar later wordt de af- 

 stervende folliculus weder kleiner en verdwijnt eindelijk geheel. 

 Inmiddels zijn boven zulk een plaats 'en zekerlijk liggen in 

 de veranderingen van den ouderen folliculus op die plaats de 

 voorwaarden daarvoor) vormingsprocessen van het epithelium 

 der oppervlakte uitgegaan (de door mij beschreven papillaire 

 verhevenheden en epithelium- ingroeiingen), welke misschien, ja, 

 ook bij den mensen, hoogst waarschijnlijk, nieuwe oppervlakkig 

 liggende folliculi leveren. De tepels kunnen weder verdwijnen, 

 versmelten blijkbaar met elkander ; een nieuwe bindweefselmassa 

 scheidt weder het epithelium der oppervlakte van zijne pro- 

 dukten af, en de vroegere toestand is hersteld, terwijl niets 

 belet dat dezelfde gang van zaken zich later op dezelfde plaats 

 herhaalt. 



Verschillend van dezen gang van zaken, is de bekende vor- 

 ming van een groot corpus luteum tijdens de zwangerschap, 

 dat als een vast, bruingeelachtig lichaam van meer dan 1 

 centimeter middellijn tot in de laatste maanden der graviditeit 

 op de oppervlakte uitpuilt, daarna zich meer in het ovarium 

 terugtrekt, en op doorsnede dan nog duidelijk lang zichtbaar 

 blijft. Bij niet zwangere vrouwen vindt men zulke uitpuilende 

 corpora lutea niet. Toch barsten er stellig voortdurend, ook 



