( 64 ) 



nog altijd wenschelijk onderzoek, waarschijnlijk geen belangrijke 

 vruchten zal afwerpen. Zooveel staat wel vast, dat bij het 

 konijn en den hond voortdurend vorming van nieuwe folliculi 

 aan de oppervlakte kan geconstateerd worden. Schoon nu be- 

 paalde perioden, zoo als bronsttijd en zwangerschap zeker die 

 vorming kunnen doen toenemen (hetgeen reeds schijnt beves- 

 tigd te worden door hetgeen ik bij een oude zwangere hond 

 vond) schijnt mij een beoordeeling van enkel graduëele ver- 

 schillen hoogst moeielijk. Was er zulk een scherpe tegenstel- 

 ling tusschen bepaalde perioden bij de tot dit onderzoek 

 geschikte dieren waar te nemen, zij zouden aan het scherpe 

 oog van waldeyer ook wel niet ontsnapt zijn. 



Alleen bij ovaria, waar gewoonlijk slechts sporen van vorming 

 aan de oppervlakte zijn waar te nemen, zooals bij den inensch, 

 (misschien zal het ovarium van de koe in dit opzicht ook nog iets 

 meer kunnen leeren) kan de invloed van een bepaalde periode 

 duidelijker in het oog springen. Hiermede staat het door mij 

 gevonden voorkomen der oppervlakte van het ovarium bij 

 zwangere of pas gebaard hebbende vrouwen in verband. 



Maar ook het bij de ovaria der twee jonge meisjes vroe- 

 ger beschrevene, verdient nog een o-ogenblik de aandacht. Het 

 is bekend dat de ovaria van jonge kinderen eene geheel gladde 

 oppervlakte bezitten. Daarom moesten de zeer vele tepels 

 en epithelium-verlengsels in het ovarium van het meisje van 

 17i jaar, wel het vermoeden doen opkomen, dat misschien 

 het begin der puberteit, de tijd der eerste menstruatiën, 

 een periode van meer belangrijke vorming van nieuwe fol- 

 liculi aan de oppervlakte van het ovarium is. De beschre- 

 ven tepels en epithelium-verlengsels zouden dan ongedwon- 

 gen als overblijfselen daarvan beschouwd kunnen worden. — 

 Echter was het proces weder veel meer beperkt in het onlangs 

 onderzochte ovarium van het meisje van 10 jaren, schoon daar, 

 gelijk beschreven werd, op één bepaalde plaats, boven een 

 regressief veranderden follikel, de duidelijkste nieuwe vorming 

 van epithelium en bindweefsel waar te neiren was, welke ik 

 nog ooit gezien had. Verdere waarnemingen zullen moeten 

 leeren, of werkelijk in het begin der puberteit, en misschien 

 in de periode van iedere menstruatie bij de vrouw belangrijkere 



