( 6S ) 



nu wel vast: dat het epithelium van het menschelijk ovarium 

 geen passieve slechts voer haar eigen voeding zorgende laag is, 

 maar dat er vormingsprocessen van uitgaan, in welke wij tevens 

 het paradigma physiologicum vinden der meeste aan het ovarium 

 voorkomende ziekte-processen. 

 Utrecht, November 1872. 



NASCHRIFT. 



Terwijl ik de drukproeven dezer verhandeling nazag, was ik 

 weder in de gelegenheid een hoogst belangrijke waarneming te 

 doen omtrent den invloed der zwangerschap op den toestand 

 der oppervlakte van het ovarium. In den nacht van 9 op 10 

 December werd eene 36-jarige, 6j maand zwangere, vrouw in 

 het Ziekenhuis gebracht, wegens erge bloedvloeiing bij de on- 

 verwacht begonnen vroeggeboorte. De placenta lag voor, de 

 partus werd kunstmatig getermineerd, maar, niettegenstaande 

 alle aangewende hulpmiddelen, stierf de vrouw te 3 uren. Des 

 morgens te 10 uren kreeg ik de ovaria te zien, welke een ver- 

 rassend schouwspel aanboden. Op de oppervlakte van beiden 

 was een sterk ontwikkeld, sierlijk net van bloedvaten zichtbaar, 

 terwijl anders een ovarium nimmer bloedvaten, maar een wit- 

 graauwachtig oppervlak vertoont. Het rechter bezat dat vaat- 

 net over de geheele oppervlakte ; het linker op de voorste vlakte 

 alleen duidelijk, op de achterste slechts enkele roode eilandjes. 

 De ovaria waren klein en smal, nog geen 4 centimeters lang, 

 en slechts 8 millimeters breed (van voren naar achteren). Er 

 puilde geen corpus luteum op de oppervlakte uit. De opper- 

 vlakte was niet glad, maar elke vlakte, voorste en achterste, in 

 6 a 7, een weinig bultig verheven, terreinen verdeeld, rondom 

 welke, in de groeven daartusschen, sterkere bloedvaten liepen. 

 Van deze laatsten breidde zich over iedere afdeeling een rijk 

 net van fijne vaatjes uit. Die grootere bloedvaten waren van 

 ongeveer } millimeter middellijn, de kleinere met de loupe goed 

 zichtbaar. — De oppervlakte vau het ovarium had een gelati- 

 neus, half doorschijnend voorkomen. Bij beschouwing met de 

 loupe zag men dat elk der straks genoemde bultig verheven 



