( 97 ) 



tallen op elkander gelegd worden, zoude alleen deze verande- 

 ring in het verschijnsel plaats hebben, dat de additioneele rin- 

 gen nu het intensiefst werden in de rigting van de lijn, die 

 loodregt op de as van het parallele plaatje staat. Wanneer men 

 de hoogere ringen van een kwarts-plaatje zigtbaar wilde maken 

 door een evenwijdig aan de as gesneden spath-plaatje zoude de 

 verhouding der dikten nog grooter moeten zijn ; maar de rin- 

 gen zouden weer het best zigtbaar zijn in de rigting der as 

 van het parallel gesneden plaatje. 



Practisch nut heeft het hier behandelde verschijnsel in zoo 

 ver, dat ik voor de gewoonlijk regthoekige plaatjes, die even- 

 wijdig aan de as gesneden zijn, voorondersteld dat het kwarts- 

 plaatjes zijn, terstond de rigting van de as vind, door ze met 

 een loodregt op de as gesneden spath-plaatje in eene tourmalijn- 

 tang te brengen. Evenzoo kan men voor een evenwijdig 'aan 

 de as gesneden plaatje, wanneer de ligging der as bekend is, 

 door het met een loodregt op de as gesneden plaatje van 

 een kristal van bekend karakter te verbinden, terstond uitma- 

 ken, of het positief of negatief is. Wanneer men namelijk de 

 plaatjes maar in die relatieve dikten heeft, waarbij de hier be- 

 sproken ringen optreden. Ik vermoed dat hiervan ook nog wel 

 voordeel zal te trekken zijn voor de twee-assige kristallen. 



17. Wanneer men twee evenwijdig aan de as gesneden plaat- 

 jes van ongelijke dikte op elkander legt en daarbij hunne assen 

 loodregt op elkander stelt, dan is de door hen te weeg gebragte 

 versnelling van den eenen straal op den anderen, in de beide 

 hoofdrigtingeu, naauwkeurig gelijk aan die van een enkel plaatje, 

 welks dikte gelijk is aan het verschil hunner dikten en waar- 

 van de as in rigting zamenvalt met die van het dikste. On- 

 dersteld dus dat deze plaatjes uit kwarts zijn gesneden en dat 

 hunne assen, om het verschijnsel zoo duidelijk mogelijk te doen 

 optreden, op 45° links en regts van het vlak van polarisatie 

 van den in vallenden straal liggen, dan kan men daarop weder 

 een loodregt op de as gesneden spath-plaatje leggen ; bij het 

 zien door den tweeden polariscoop zal men dan weder onze 

 gedeeltelijk versterkte ringen waarnemen, die nu, wanneer het 

 verschil in dikte maar gering is, tot de orde der gewoonlijk 

 zigtbare zullen zijn afgedaald en in de rigting der as van het 



VEKSL. EN MEDliD, AÏT>. NATUURK. 2de HEfcKS. DEEL III. 7 



