( 104 ) 



het dunnere zamenvalt. Voor normale stralen wordt de straal, 

 die volgens het normaal-vlak gaande door de as van het dikste 

 plaatje gepolariseerd is, inderdaad 30,87 A vertraagd, doch door 

 het dunnere plaatje weder 26,24 X versneld, hetgeen eene ver- 

 traging geeft van 4,63 X ; maar voor i =60° wordt diezelfde 

 straal^door het dikste maar 25,56 X vertraagd en door het 

 dunnere 31,63 X versneld, gevende eene versnelling van 6,07 X. 

 Wij hebben dus hier een overgang van eene vertraging tot 

 eene versnelling, van -4,63^ tot -f- 6,07 X; ergens tusschen 

 beiden gaat de waarde dus door 0. Wij hebben alzoo eerst vijf 

 hyperbolen te verwachten, die de as van het dikste plaatje tot 

 bestaanbare as hebben voor de wegverschillen 4 X y 3 X, 2 X, X 

 en negatief genomen, en dan vijf hyperbolen voor de weg- 

 verschillen X tot 5 X positief genomen en verder alle volgende 

 met positief wegverschil ; dat is eene reeks van hyperbolen 

 waarin de l ste en de 9 de , de 2 de en de 8 ste , de 3 de en de 

 7 de en eindelijk de 4 de en de 6 de aan elkander gelijk zijn, dat 

 is gekleurde ringen van dezelfde orde van newton voorstellen, 

 terwijl de 5 de door twee even donkere hyperbolen begrensd zal 

 zijn. Maar de hyperbolen met vertraging, die hier bijgekomen 

 zijn, zullen van de andere reeks die de optische as van het 

 dunnere plaatje tot bestaanbare as hebben, zijn afgetrokken ; 

 dat is, deze laatste zullen terstond met een wegverschil van 

 5 X aanvangen en als ringen van hoogere orde moeijelijk zigt- 

 baar zijn. Inderdaad vond ik ook het verschijnsel zoo met 

 twee kwarts-plaatjes, die ongeveer zooveel in dikte verschilden, 

 als ik hier vooronderstelde ; zeer schuin door de tusschen de 

 herapathit-tang geplaatste plaatjes ziende, vond ik in de rigting 

 der optische as van het dikste plaatje eerst de toppen van wel 

 zes of zeven hyperbolen met vertraging van den volgens het 

 vlak van die as gepolariseerden straal ; dan die van een paar 

 zeer donkere hyperbolen en daarop die van de gewone, welke uit 

 versnelling van dienzelfden straal ontstonden ; terwijl ik zelfs bij 

 de scheefste stelling in de rigting der as van het dunste plaatje 

 niets kon waarnemen. 



De formule voor het wegverschil is, de dikte van het dikste 

 plaatje o en die van het dunste e' noemende, hier eenvoudig 

 deze : 



