( HO ) 



22. Een kwarts -plaatje, dat onder een hoek van 45° met de 

 as gesneden was, had ik niet bij de hand; maar wel een po- 

 lariscoop van savart, mij geleverd door steeg. Door verwar- 

 ming in benzine heb ik de op elkander gekleefde plaatjes los- 

 gemaakt en verkreeg daardoor het verlangde. Met sodium-licht 

 zag ik tal van gebogen strepen, die duidelijk de toppen van 

 ellipsen waren, wier groote assen in de rigting der hoofdsnede 

 lagen. Met daglicht vond ik spoedig deze strepen terug; naar- 

 mate ik, door de herapathit-tang scheever voor het oog te bouw- 

 den, de doorgaande stralen digter bij de optische as bragt, 

 kwamen steeds nieuwe strepen té voorschijn, die al beter 

 en beter zigtbaar werden doordien zij van lagere orde waren ; 

 door sterke neiging koude ik het brengen tot den tweeden 

 ring van newton. De voorname doorsnede van het kwarts- 

 p] aatje stelde ik hierbij steeds onder een hoek van 45° met de 

 polarisatie-vlakken der gekruiste polariscopen. Van den normaal 

 doorgelaten straal uitgaande telde ik tot den bij de grootste 

 neiging zistbaren streep er 14 in getal; door de sterkst moge- 

 lijke neiging zag ik nog een gedeelte van een blaauwen top 

 voor den dag komen, dien ik voor een gedeelte van den eer- 

 sten donkeren ring hield. Het kwarts-plaafrje vond ik al zeer 

 naauwkeurig 2 mm dik ; een en ander sluit dus viij goed met 

 de berekening. Yooral de strepen van lagere orden, waarbij dit 

 beter te beoordeelen viel, kwamen, wat hare kromming betreft, 

 al vrij wel overeen met de toppen van ellipsen waarvan de 

 lange as omtrent twee maal zoo lang als de korte is. Van 

 naauwkeurige meting kan hier geen sprake zijn ; immers de 

 formule der ellips is zelve reeds door benadering en betrekkelijk 

 grove verwaarloozing verkregen ; en ik heb geen middelen bij 

 de hand om de hoeken van inval voor de opvolgende strepen 

 in eenige azimuthen te meten, hetgeen wel een eerste vereischte 

 zoude zijn. Verder van de normaal in de rigting loodregt op 

 de groote as vond ik de strepen wel eenigszins minder goed ge- 

 kromd ; neigt men echter de polarisatie-tang, zoodat men daar 

 ook groote hoeken van inval verkrijgt, dan vindt men ook daar 

 duidelijk een elliptisch verloop terug. 



Onze formule voor de ellips, zonder verplaatsten oorsprong, 

 is, volgens de zoo even gevonden getallen : 



