( l* 8 ) 



kei ijk klein blijft, van veel minder gewigt is. Toch was eene 

 juiste kennis van den stand der polarisatie-vlakken daarbij zeer 

 gewenscht; doch ook hier ben ik, daar aan geen meten maar 

 slechts aan vergelijken kon gedacht worden, over de moeije- 

 lijkheden heengestapt, door eenvoudig van de twee hoofd- 

 rigtingen y = 0° en qp = 90° te spreken, waarbij respec- 

 tievelijk voor alle gebroken stralen, welke ook de waarde van 

 r moge wezen, de polarisatie- vlakken dezelfde zijn. Voor twee 

 plaatjes evenwijdig aan de as, die gekruist op elkander gelegd 

 zijn, wordt overal de gewone straal van hel eene plaatje bui- 

 tengewone straal voor het andere en omgekeerd; maar dit is 

 weder niet volkomen naauwkeurig en geldt alleen voor de nor- 

 maal doorgaande stralen en voor alle stralen in de azimuthen 

 q> = 0° en qp = 90°, terwijl de onderlinge afwijking van de 

 polarisatie-vlakken, die als elkanders verlengden gedacht worden, 

 in alle andere azimuthen met r toeneemt en voor y = 45° 

 steeds haar maximum bereikt; evenwel heb ik ook hier de 

 moeijelijkheid geïgnoreerd, daar ik geen correspondeerend in- 

 terferentie-verschijnsel kon waarnemen. Men verwarre het hier 

 behandelde niet met hetgeen ik boven bij de superpositie van twee 

 evenwijdig gesneden plaatjes en een derde dat loodregt op de as 

 gesneden is aanvoerde, en men mag mij het daarbij opgemerkte 

 niet tegenwerpen als een bewijs voor de waarneembaarheid van 

 het sommatie-verschijnsel ; vooreerst is juist het loodregt op 

 de as gesneden plaatje het eenige middel waardoor ik die som- 

 matie zigtbaar kan maken, en ten tweede verhoogde ik daarbij 

 kunstmatig de onderlinge afwijking der polarisatie- vlakken door 

 draaijing van het eene plaatje, waarbij de natuurlijke afwij- 

 king waarvan nu sprake is wel even groot, maar van geen 

 gewigt is. 



26. Hier echter, nu de assen ten laatste 45° onder de bre- 

 kende vlakte duiken, gaat het niet langer aan om over die 

 onderlinge van r afhangende afwijkingen der polarisatie -vlakken 

 van de als elkanders verlengde beschouwde gebroken stralen 

 kortweg heen te stappen. Reeds voor den gekruisten stand 

 vindt men uit de berekening van art. 6 voor r — 7° en <j =45° 

 den hoek, dien de polarisatie-vlakken van eenen straal maken, 

 die gewoon in het eene en buitengewoon in het andere plaatje 



