( 1«2 ) 



verschijnselen te geven : en aan den anderen kant of zij ook zoo 

 snel veranderen dat dunnere plaatjes of wel vergrootende toe- 

 stellen moeten worden ter hand genomen om die verschijn- 

 selen waar te nemen. De grootte dezer wegverschillen zal be- 

 palen of men homogeen licht moet bezigen om de over elkander 

 gelegde interferentie-verschijnselen der verschillende golflengten te 

 ontwarren ; hooger dan 1 3 golflengten mag dit wegverschil wei 

 niet gaan of men heeft homogeen licht noodig, tenzij men 

 door een of ander middel van al die wegverschillen voor eenige 

 opvolgende strepen of kromme lijnen in eens een constant 

 gedeelte aftrekt, en ze daardoor tot de lagere orden van New- 

 ton terugbrengt. 



27. Herzien wij nu de stellen van plaatjes die wij gebezigd 

 hebben. Het loodregt op de as gesneden kalkspath-plaatje 

 ondervond, zoo als ik boven reeds opmerkte, de laatstgenoemde 

 werking door het enkele of de twee evenwijdig aan de as ge- 

 sneden kwarts-plaatjes ; daardoor werden zijne ringen van hoogere 

 orde zigtbaar. Bij omkeering kan men das zeggen, dat hier het 

 spath-plaatje het aanwezen van die stralen met groote wegver- 

 schillen in de uit het kwarts-plaatje tredende lichtstralen aantoont — 

 De hyperbolen, waarvan men gewoonlijk spreekt voor twee ge- 

 kruiste evenwijdige kwarts-plaatjes, zijn het aftrekkings- ver- 

 schijnsel; de aanwezigheid der combinatie waardoor zij ontstaan, 

 wordt door de partiële versterking der spath-ringen van lagere 

 orden aangewezen. Wij vragen dus hier nog naar het somma- 

 tie-verschijnsel ; de formulen van art. 18 die moeten worden 

 opgeteld, leeren dat wanneer de kwarts-plaatjes even dik zijn, 

 de gezochte interferentie -figuur zal worden gegeven door cirkels 

 van zeer groote stralen, die het midden van het gezigtsveld tot 

 middelpunt hebben ; voor zeer kleine onderlinge afwijkingen 

 van e en e gaan die cirkels in al meer en meer gerekte ellip- 

 sen over, die hetzelfde middelpunt behouden; voor eene be- 

 paalde verhouding van e en e worden deze ellipsen regte lijnen, 

 die aan beide zijden evenwijdig loopen aan de as van x of aan de as 

 van y ; en bij nog grootere afwijking van e en e springen 

 deze in hyperbolen over die nog altijd hetzelfde middelpnnt 

 hebben. Van dit alles is echter niets te zien, omdat de coëffi- 

 ciënten van x* en y 3 zoo klein zijn, dat het wegverschil over 



