( 126 ) 



terwijl de eigene ellipsen van de beide plaatjes slechts zwak te 

 erkennen zijn. Leg ik nu zoo ook de verbinding dier kwarts- 

 plaatjes van zoo even in de herapathit-tang, zoodat de ge- 

 meenschappelijke hoofdsnede ook een hoek van 45° met die 

 polarisatie-vlakken der polariscopen maakt, dan zie ik terstond 

 die groote sommatie-ellipsen, doch de eigene ellipsen van ieder 

 plaatje afzonderlijk komen meer uit dan voor de verbinding van 

 Savart, zoodat de donkere sommatie-ellipsen uit afwisselende 

 donkere en minder donkere blokjes zijn zamengesteld; draai ik 

 de tang eenigszins ter zijde, zoodat ik niet direct in de vlam 

 zie, dan vormen die ellipsen een beter zamenhangend geheel. 

 Van die regte strepen, die door aflrekking ontstaan, bemerk ik 

 daarbij evenwel niets. Zie ik echter in het zamengestelde dag- 

 of lamp-licht, dan verdwijnen op eenmaal al die verschijnse- 

 len, daar zij door betrekkelijk groote wegverschillen ontstaan ; 

 maar in plaats daarvan zie ik dan flaauw die aftrekkings-strepen 

 links en regts van de as van y optreden, die op deze as zelf 

 met een wegverschil gelijk aan nul aanvangen. Draai ik nu 

 in den eenen of in den anderen zin de tang, rond de ge- 

 meenschappelijke hoofdsnede der kwarts-plaatjes, dat is rond 

 de as van ge, als spil, dan worden die strepen steeds duidelijker 

 zigtbaar ; dit is geheel in overeenstemming met het boven 

 gezegde, daar de onderlinge afwijking der als zamenvallend 

 gedachte polarisatie-vlakken van de door beide kwarts-plaatjes 

 gebroken stralen voor den normalen doorgang gelijk aan nul 

 is, en juist voor het azimuth van 90 u het sterkst, en met toe- 

 nemende waarden van », al meer en meer toeneemt. 



Op een scherm op den afstand D geplaatst, zullen die stre- 

 pen op afstanden van elkander gelegen zijn, die aangewezen 



D* 1 



worden door — ■ — dat is voor onze waarden 0,0251 D. 



Ze 0,005874' 



Ik houd het daarvoor, dat men bij al deze verschijnselen 

 rekening moet houden met de verstrooijing van het licht bij 

 zijnen doorgang door de oppervlakten der kwarts-plaatjes, ter 

 verklaring van de intensiteit waarmede zich de eigene inter- 

 ferentie-verschijnselen der plaatjes blijven handhaven. 



81. Mutatis mutandis gaat al het behandelde natuurlijk even 

 goed door voor plaatjes van kalk-spath ; alleen zullen de ringen 



