( 1" ) 



veel kleiner en alle verschijnselen veel fijner zijn dan voor 

 kwarts-plaatjes, voorondersteld dat de plaatjes van beide kris- 

 tallen even dik zijn; of wel de kalk-spath plaatjes zullen vele 

 malen dunner moeten genomen worden, om de verschijnselen 

 dezelfde uitgebreidheid te doen behouden. Ik heb onderschei- 

 dene loodregt op de as of evenwijdig daaraan gesneden kalk- 

 spath plaatjes bij de hand, allen omtrent 2 mm dik; met de 

 parallele plaatjes zie ik in sodium-licht zeer goed de hyperbolen. 

 Al die plaatjes zijn, zoo als de loodregt en evenwijdig ge- 

 sneden kwarts-plaatjes, die ik bezigde, afkomstig van hof- 

 mann ; zij behooren bij de kwarts- en spath-prisma's, waarvan 

 ik de indices van refractie bepaalde. In het Deventer kabinet 

 had ik een paar volgens de zijvlakken van het rhomboëdrum 

 gesneden kalk-spath-plaatjes omtrent 2 mm dik, afkomstig van 

 berthaud ; naar aanleiding van de verhandeling van ohm, had 

 ik destijds mij die plaatjes verschaft. Zij geven voor kalk- 

 spath zeer schoon die ellipsen, waarvan zoo even sprake was, 

 doch van vrij wat kleiner afmetingen dan die voor kwarts. Dit 

 is juist het verschijnsel, waarmede ohm zijne uitgebreide ver- 

 handelingen inleidt *). 



32. De een of ander der welwillende lezers, die zich de 

 moeite geven om mijne verhandeling door te zien, zal misschien 

 vragen, waartoe ik haar schreef, terwijl toch zoo velen vóór 

 mij, om alleen muller f), airy §), langberg **) en ohm 

 te noemen, dit terrein hebben betreden en in alle rigtingen 

 hebben doorzocht. Ik mag dus nog wel een enkel woord ter 

 toelichting geven. Veela] legt men bij deze beschouwingen de 

 formule voor de intensiteit van het uit den tweeden polariscoop 

 tredende licht aan zijne beschouwingen ten grondslag, en geeft 

 zich daardoor veel moeite, die niet in proportie staat met de 

 waarde der waarnemingen, die men ter toetsing kan uitvoeren. 

 En ten tweede geeft men zich veelal de moeite om bij op 

 elkander gelegde plaatjes deze als een geheel te beschouwen 

 en dan op nieuw de formule voor het weg verschil te vinden. 



*) 6. s. ohm Erhldrung aller in einaxigen Krystall-platten toahrnehmbaren 

 Interferenz-Erscheinungen. 4°. München. I. 1852 en II. 1853. Vid. 1. p. 6. 

 f) Poggendorff's Annalen. 1834. XXXIII. p. 822. 

 §) Mathemalical tracis. p. 360. 

 **) Poggendorff's Annalen. Erganzungs-Band. 1842. p. 529. 



