( 1*1 ) 



Indien eindelijk, gelijk in onze monstrueuse Digitalis, nog meer 

 zijassen van dezelfde orde aanwezig zijn, zoodat de grens wordt 

 bereikt en zelfs overschreden, waarbuiten de topbloem niet meer 

 alle andere in ontwikkeling vooruitijlt, dan verkrijgt men het 

 indefiniete karakter in de verhouding tusschen de zijassen on- 

 derling, en daarnaast het definiete karakter, berustende op de 

 relatie van hoofd- en zijassen, enkel in den top. Zoodanige trossen 

 komen b. v. bij sommige Campanula's voor. Wij zien dan de 

 verschijnselen vereenigd, die doorgaans gescheiden voorkomen, 

 maar elkander daarom toch niet in absoluten zin uitsluiten. 



Frolijicatie der eindbloem. Wij merkten reeds op, dat nu 

 en dan bij de monstrueuse eindbloem der Digitalis eene prolifi- 

 catie wordt waargenomen, en dat, als de doorgroeiing der as 

 gering is, alleenlijk een nieuwe krans van vruchtbladen binnen 

 de reeds aanwezige wordt voortgebracht, dus eene herhaling 

 plaats grijpt van de laatst gevormde deelen. Is de doorgroei- 

 ing sterker, dan verschijnt in het midden eene knop, waarin, 

 als zijdelingsche organen, verschillende bloemdeelen worden voort- 

 gebracht. Van zeer sterke prolificatie heeft vrolik t. a. p. 

 uiterst merkwaardige voorbeelden beschreven en afgebeeld. Hij 

 zag nl. uit de sterk verlengde as eene geheele inflorescentie 

 met een twaalftal zij bloemen, en aan het einde wederom eene 

 samengestelde klokvormige eindbloem ontstaan. Daar waren dus 

 de zijdelingsche organen tot bracteën geworden met bloemknop- 

 pen in hare oksels. 



't Zou zeer leerzaam zijn, indien men bij deze plant, waar 

 de bloemdeelen betrekkelijk groot zijn, eene volledi. e reeks van 

 prolificaties kon vergelijken, zoodat men de omgekeerde ineta- 

 morphose der zijdelingsche organen, van carpellaire bladen tot 

 bloemorganen en van deze tot bracteën, in al hare gradaties 

 volgen en bestudeeren kon. Juist die tusschentoestanden zijn 

 voor de vergelijkende studie der organen van groot gewigt. 

 Een enkel voorbeeld, nl. een knop met verschillende onvolkomen 

 bloemorganen, waarbij tusschenvormen tusschen deze en de 

 carpellaire bladen, is op PI. III, fig. 1 afgebeeld. Ziehier wat 

 het nader onderzoek dier knop heeft opgeleverd : 



Eerst 7 kelkblad en, in twee groepen van 4 en 3 met elk- 

 ander vergroeid (fig. ?, 3). Yier van hen droegen een stijlvor- 



