( 262 ) 



klakkeloos van beide bewegingen afhankelijk moest worden 

 gesteld. Althans wanneer het prisma en de omgevende mid- 

 denstof met volkomen dezelfde snelheid voortgaan, kan er geen 

 sprake van zijn, dat de rigting van den gebroken straal van 

 die beweging zoude te lijden hebben. En petzval zag, in 

 zijne straks te vermelden verhandelingen, zeer goed in, dat de 

 volkomen medevoering der omgevende middenstof door de bron 

 den doodsteek moest geven aan iedere theorie die daar bij de 

 bron eene wijziging van trillings-tijd of golflengte der voort- 

 geleide trilling verlangde 



Maar zelfs, al sleepten de voortbewogen ligchamen den om- 

 gevenden aether in hunne beweging volkomen mede, dan toch 

 zou, bij den grooten afstand, die bijv. de ster van de aarde 

 scheidt, ergens wel een punt tusschen beiden zijn te vinden, 

 waar die aether, geheel ongevoelig voor beide bewegingen, in 

 volkomen rust blijft ; en zoo wordt bij die medevoering de 

 quaestie eigenlijk naar eene andere plaats in de ruimte ver- 

 legd, waar hare oplossing wel is waar, naar het zich nu laat 

 aanzien, grooter moeijelijkheid zoude baren, maar daarom nog 

 niet hopeloos behoeft te zijn. 



Op het tegenwoordig standpunt der wetenschap is echter de 

 overgang der trilling van eene voortbewogen bron op een rus- 

 tenden aether of uit een rustenden aether in eene bewogen 

 brekende stof nog maar alleen aan de orde. 



Vrij wel heb ik nu het gezigtspunt omschreven, waaruit ik 

 den invloed der beweging van lichtbron en prisma op de rig- 

 ting van den gebroken straal beschouw. Yerre werp ik daarbij 

 van mij de afgeleide voorstelling van golf en nog veel meer 

 die van golfslag; ik houd mij aan het oorspronkelijk begrip 

 van voortgeleide trilling of vibratie, dat alleen realiteit bezit 

 in het wezen der dingen en waarvan golf of golfslag slechts 

 een resultaat zijn. 



Wanneer ik ten slotte de waarnemingen van anderen hard 

 val in het belang der wetenschap en met de volle overtuiging, 

 dat in die waarnemingen zelven de oorzaak te zoeken is van 

 de gevonden verplaatsingen in het spectrum, dan geloof ik 

 daartoe ten vollen geregtigd te zijn, omdat ik ook mijne eigene 

 waarnemingen nimmer heb gespaard. 



