( 268 ) 



van vibraties van de moleculen der middenstof in een zekeren 

 tijd ; het eerste is veranderd, het laatste niet. 



De goedgunstige lezer heeft voor mij zeker reeds den terug- 

 togt gemaakt van die zamengestelde water- of luchtgolven, 

 waarin zoovele deeltjes op en met elkander gelijktijdig trillen en 

 door hun maximum gaan, tot dien idealen geluid- of licht-straal, 

 waarop eene enkele reeks van deeltjes achter elkander ligt uitge- 

 strekt, en waarlangs het toongevend of lichtend molecuul voort- 

 schrijdt. Hij is dan gekomen tot elementaire golvingen, die volgens 

 doppler van telkens eene kleine uitgestrektheid vooruitgeschoven 

 punten zijn uitgegaan ; en hij is geëindigd met eene reeks van 

 moleculen, die successivelijk al die trillingen van volkomen ge- 

 lijken duur uitvoeren en reeds eene volgende beginnen eer de 

 voorgaande is afgeloopen ; maar dit kan immers geen kwaad, 

 naar de leere der superpositie van kleinste bewegingen ; de 

 vibratie-tijd blijft ongeschonden bewaard. En voor het geval, 

 dat de waarnemer zich beweegt, en wel naar de bron toe, 

 heeft hij door dezen de golf, de ontrolde trilling, in zooveel 

 korteren tijd weer opgerold gevonden als door zijne verplaat- 

 sing de golflengte verkort wordt, ondersteld altijd, zie art. 8, 

 dat de tegen het oog gelegen aether- moleculen steeds met den 

 verlangden spoed zijn uitgeweken of weggenomen. 



11. Doppler dacht inderdaad als een emissionist, maar hij 

 drukte zich uit in de termen der undulatie -theorie ; hij had 

 de opwekking en wijze van voortgang der watergolven nage- 

 gaan en bemerkte niet welke eischen hij nu aan zijne bewo- 

 gen geluid- of licht-bron stelde ; zijne golfslagen waren niets 

 anders dan in een bepaald tempo en met gegeven snelheid 

 uitgestooten lichtdeeltjes. Hij schijnt niet eens te hebben be- 

 merkt, dat zijne golfslagen geheel en al door interferentie wor- 

 den uitgebluscht, zoodra de snelheid van toenadering der bron 

 gelijk aan de halve snelheid van voortplanting der golven wordt. 

 Er ontbrak slechts aan, dat hij nog aan die golfslagen of die 

 voortgeleide trillingen de voortgaande snelheid der trillings- 

 bron op hunnen verderen weg medegaf ; zijne navolgers hebben 

 dit voor hem gedaan, door zijne beide formulen, zoo als ik 

 zoo even aanwees, tot eene enkele te vereenigen. 



