§ IV. 



12. De dertig jaren, die daar achter ons liggen, sints 

 doppler zijne verhandeling in het licht zond, zijn een leerzaam 

 tijdperk in de geschiedenis der wetenschap ; zij toonen, hoe eene 

 ondoordacht daarheen geworpen beschouwing, zich beroepende 

 op verwante verschijnselen, die onder geheel bijzondere omstan- 

 digheden plaats hebben, der wetenschap de grootste moeijelijk- 

 heden kan scheppen en haar zelfs op een dwaalspoor kan lei- 

 den. De door doppler opgeworpen vergelijking met water- 

 golven, wier wijze van wording, zoo als ik boven opmerkte, 

 hemelsbreed verschilt van de overdraging eener trilling door 

 eene in staande trilling verkeerende bron op eene onbegrensde 

 omgevende middenstof en wier golfslag een mechanisch en schok 

 uitoefent, was de eerste schrede. De onderzoekingen van buijs 

 ballot *) en anderen, en de uitkomsten daarbij voor het ge- 

 luid op betrekkelijk kleine afstanden van de bron en juist 

 in de rigting der beweging verkregen, waarbij weder het me- 

 chanisch effect van een eigenaardigen golfslag of pulsatie op 

 een begrensd geheel op den voorgrond trad, noopten tot eene 

 tweede niet minder bedenkelijke inductie. 



Men beriep zich op verschijnselen, die hemelsbreed verschil- 

 den, of men besloot uit het bijzondere tot het algemeene, 

 zonder acht te slaan op de eigenaardige omstandigheden, die 

 bij het onderzoek van het bijzondere optreden. Men besloot 

 kortweg : door de beweging van de trillingsbron wordt, over- 

 eenkomstig de. formule van doppleb, de kleur van het lichten 

 de hoogte van den toon veranderd; en terwijl doppleb zich 

 eenvoudig vergenoegde met golfslagen of pulsaties te tellen, zon- 

 der er zich verder in te verdiepen of en in hoe verre dit ge- 

 oorloofd was, stelden nu zoowel zijne voor- als zijne tegenstan- 

 ders de quaestie van de verandering der periode van trilling 

 bij de overdraging aan de orde. 



Men begreep, dat van instantane overdraging der trilling 



*) Akzistische Versuche auf der niederlandischen Eisenbahn, nebst gelegentli- 

 chen Bemerkungen zur Theorie des Herrn Prof. doppler. Poggend., Annalen- 

 B. LXVI, p. 321. 1845. 



