( m ) 



krachtige middenstoffen, waarin de voortplanting der beweging 

 in bolvormige golven plaats heeft. In het algemeenste geval, 

 zegt hij, laat zich de sommatie niet verder uitvoeren en alleen 

 de aanwijzing, dat de golven begrensd zijn, is alles wat men 

 vermag. 



14. Wanneer uit eenzelfde punt te gelijkertijd verschillende 

 golven van regelmatig klimmende lengten uitgaan, dan zal de 

 over-elkander-legging van al die golven eene lijn vormen, die 

 zeer zeker in eene bepaalde periode afloopt ; dit, geloof ik, 

 kan dienen ter toelichting van hetgeen von ettingshausen be- 

 doelt, wanneer hij eene reeks van trillingen van regelmatig 

 klimmende periode tot een geheel wil zamenstellen. 



Maar hij begaat ongetwijfeld eene fout, wanneer hij golven 

 van verschillende lengten zoo maar meent te kunuen sommee- 

 ren. Op de eenvoudigheid en de toepasselijkheid hier van het 

 geval der lineaire beweging, laat zich ook vrij wat afdingen ; 

 hij bedoelt hier eene strooming der middenstof in massa, waar- 

 aan zeer zeker alle moleculen deel nemen, maar zonder rela- 

 tive verplaatsing der moleculen onderling, dan alleen aan de 

 grensvlakken der bewogen massa, waar voorzeker de toestand 

 200 eenvoudig niet is. Bij trillingen hebben wij te doen met 

 verplaatsingen der moleculen, waarbij juist de relative ver- 

 plaatsing van twee nevengelegene het hoofdpunt is. 



Het beginsel der superpositie van kleinste bewegingen is 

 iets meer dan eene vereenvoudiging van berekening ; in de 

 natuur wordt het teruggevonden ; alle trillingen, voorgesteld 

 door hare eigene sinusoïden, blijven onafhankelijk van elkan- 

 der voortbestaan of, hetgeen voor ons hetzelfde is, zij vallen 

 bij den overgang van de eene stof in de andere uit elkander; 

 immers, het was anders niet mogelijk, het zamengestelde zon- 

 licht door breking in zijne verschillende kleuren te ontleden ; 

 en niets zoude ons, aan den anderen kant, beletten om een 

 sinusoïdalen, homogenen lichtstraal in eene gansche reeks van 

 kleuren op te lossen. 



15. Wat nu, ook volgens von ettingshausen, geldt voor 

 eene enkele initiale impulsie, zal dan toch ook nog waar blij- 

 ven voor iedere elementaire impulsie, uit die oneindige reeks, 

 waarin zoowel von ettingshausen als petzval zich de inwer- 



