( 273 ) 



king der voortbewogen trillings-bron op de midden si of ontleed 

 denken. Tedere van deze differentiaal-impulsies kan aanleiding 

 geven tot de ontwikkeling van eene of meer trillingen, zeer zeker 

 van kleine amplitudo, die geheel onafhankelijk van elkander 

 worden voortgeplant. Het gaat niet aan, om voor deze reeks 

 van kleine impulsies niet aan te nemen, wat men voor die en- 

 kele initiale impulsie als waarheid stelt ; en dit toch is werkelijk 

 de fout, waarin èn petzval èn von ettingshausen vervielen. 



Zoo als ik boven deed opmerken, genoemde geleerden zagen 

 beiden zeer goed in, dat men met den momentanen overgang 

 der trilling van doppler niet wel voort kon. Petzvai/s eerste 

 bezwaar tegen doppler's redeneering bestond dan ook in de 

 plotselinge mededeeling eener golvende beweging aan de midden- 

 stof, die met de staande trilling zamenstemde. Hij stelde 

 daarvoor de door hem veredeld genoemde theorie in de plaats, 

 waarbij iedere trilling der primaire bron, ten behoeve van 

 haren overgang op de middenstof, verdeeld wordt in zoovele 

 impulsies als er phasen zijn, dat is in een oneindig aan- 

 tal; en von ETTiNGsHAUSE.v stemde gereedelijk daarin toe. 

 Maar petzval beging hierbij nu die schromelijke fout, om 

 die elementaire impulsies in haar geheel in de middenstof te laten 

 voortgaan, zonder ze in trillingen te laten stuk vallen. Het resultaat 

 zijner formulen liet zich daardoor reeds voorzien ; bij de voort- 

 gaande beweging der trillings-bron moest hij die impulsies dan 

 ergens op een in de rigting der voortbeweging gelegen mole- 

 cuul eenvoudig in korter periode zamengedrongen weêrvinden. 

 Hij vindt voor zulk een molecuul eene trilling van juist zoo- 

 veel korteren duur als doppler wilde, omdat hij den grond 

 daarvoor reeds vooraf had gelegd. Voor een molecuul aan den 

 anderen kant, dat is achter de trillings-bron, gelegen gaat liet 

 hem niet beter ; ook daarvoor vindt hij de trilling natuurlijk 

 integraal overgedragen en juist zooveel verlengd in periode als 

 doppler wilde. Von ettingshausex kon dus niet beter ver- 

 langen en stemt met die uitkomst volgaarne in ; hij laat nu 

 al die vibraties van verschillende golflengten, die uit eene en- 

 kele impulsie ontstaan, met haar zonderling sommatie-resultaat 

 van boven, in eens op haar beloop, om met die gelukkige 

 uitkomst van petzval mede te gaan. 



YERSL EN MED. APD. NATTHTRK. 2de RRBK8. DEEI. VII. 19 



