( «a ) 



schillend is; zijne navolgers eerst voerden de veranderlijkheid 

 der breking in. Straks zal het blijken, hoe ik de voorwaarde 

 voor die onveranderlijkheid handhaaf, wanneer ik eerst mijn 

 historisch overzigt heb afgewerkt. 



21. Weinig baatte het of angström *) al heen wees op de 

 electrische vonk en zijne negative resultaten vermeldde om- 

 trent de verplaatsing der lichtende strepen in het spectrum, 

 die hij niettegenstaande de groote snelheid der deeltjes, die 

 van beide polen in tegengestelde rigting worden voortgestooten, 

 steeds op dezelfde plaats zag. Weinig baatte het dat petzval 

 nog met dezelfde verdrietelijkheid, waarmede hij zijne derde 

 verhandeling sloot, dit negative resultaat van angström in de 

 Weener Academie f) ter sprake bragt, als experimenteel bewijs 

 tegen doppler's beschouwing, of liever als bewijs tegen den 

 veranderden vibratie-duur. Hun gering succes kwam daar van 

 daan, dat zij zelven niet duidelijk het onderscheid inzagen, 

 dat tusschen kleursverandering voor het oog, zoo als doppler 

 die wilde, en veranderde afwijking door het prisma, waarvan 

 nu sprake was, bestaan kon. Zij zagen ge&n specifiek onder- 

 scheid meer tusschen versnelden of vertraagden golfslag, die de 

 eerste mogelijk kon voortbrengen, en veranderden vibratie- tijd 

 van het invallende licht, die voor de laatste een eerste ver- 

 eischte was. Petzval en von ettingshausen hadden immers 

 beiden identisch gemaakt; en bovenal petzval was reeds 

 te ver gegaan en was niet bij magte geweest om aan te toonen, 

 dat die vibratie-tijd der moleculen van den aether, bij bewe- 

 ging der bron, onveranderd bleef; en de populaire redeneering 

 van doppler viel immers onder het bereik van iedereen. Men 

 ging, om zoo te spreken, door op verschijnselen, die men voor 

 het geluid genoegzaam bewezen achtte en voor wier verklaring 

 van doppler's standpunt eene versnelling van den golfslag vol- 

 doende was; en men besloot daaruit tot verschijnselen bij de 

 breking van het licht, die alleen van den trillings-duur der 

 aether-deeltjes afhankelijk zijn. Ik zoude, zelfs vermoeden, hoe 



*) Optische Untersuchungcn. Foggend., Ann. B. XC1V, p. 141. 1855. 



f) Angström's Untersuchungen üler das Spectrum des elecirischen Funkens 

 in Beziehuny auf die Farbe der Doppelsterne. Sitzungsberichte der K K. Aka- 

 denne der Wissenschafteu, B. XVI, p. 521. 1860. 



