( 285 ) 



staande trilling opwekken, wier periode door die oogenblikken 

 van grootste uit- en inlating en door de momentaneel e afstanden 

 van het pijpje tot het oor wordt geregeld. Men ziet duidelijk 

 in, dat hier de perioden der trillingen, welke de verdigtingen 

 en verdunningen naar het oor voortleiden, geheel onverschillig 

 zijn voor het resultaat, zoolang de interferentie maar niet hin- 

 dert, omdat immers alleen de eerste sommatieslag op het oor in 

 rekening komt. Voor de verandering der golflengte van de 

 primaire trilling der bron bij haren overgang op de middenstof 

 bewijzen deze proeven dus alzoo letterlijk niets. Zij hebben 

 daarom ook niets uit te staan met de analytische onderzoekin- 

 ! gen van petzval en von ettingshausen. 



Ik zoude mij lang bedacht hebben eer ik een gezegde als 

 het volgende neerschreef *) : f/ Es wird ausserdem gut seyn zu 

 bemerken, dass das Princip (der Erhaltung der Schwingungs- 

 dauer von petzval) von der Schwingungsdauer eines und des- 

 selben Theilchen spricht, wahrend Auge und Ohr, im Zustande 

 der Bewegung, ihre Phasen in jedem Augenblicke von einem 

 andern Theilchen empfangen." Want ik weet niet te zeggen, 

 of dit, voor het oor bijv., wel precies zoo plaats heeft. 



De zoo even besproken onderzoekingen van angström vallen 

 buiten de grenzen van doppler's explosie-theorie, omdat daarbij 

 sprake is van de geleidelijke overdraging eener staande tril- 

 ling. Mach had ze kunnen laten rusten, omdat zijne proeven, 

 die alleen betrekking hebben op eene eigenaardige opwekking 

 van staande trilling in een begrensd geheel, toch wel niets te 

 maken hebben met de overdraging eener trilling op eene on- 

 begrensde middenstof. Aan de onderscheiding door Mach 

 tusschen voortgang der gloeijende deeltjes en voortgang der 

 gloeijing gehecht kan ik geen gewigt toekennen ; en zijn argu- 

 ment tegen de groote snelheid der deeltjes uit hunne wegvoe- 

 ring door de lucht geput f*» § aa * niet op, omdat angström §) 

 wel degelijk zegt, dat de deeltjes in verticale rigting worden 

 voortgeslingerd, hetgeen geheel iets anders beteekent dan door 



*) 1. c. p. 61. 

 t) 1. c. p 64. 

 §) Pogqend., Annalen. B. XCIV, p. 188, art. 14. 



