( 305 ) 



is een enkele golfslag voldoende om perceptie van licht te ge- 

 ven, zoodat zijne normaal de rigting van de lichtbron bepaalt, 

 of wel, zijn eenige golfslagen uit een zelfde punt uitgegaan 

 hiervoor noodig? Doppler zou moeijelijk hierop antwoord kun- 

 nen geven; want in het eerste geval geraakt hij in strijd met 

 hetgeen de ervaring waarschijnlijk maakt, en in het tweede ont- 

 glipt hem de verhoogde frequentie der golfslagen voor het stij- 

 gen der kleur. Wanneer men nu in aanmerking neemt, hoe 

 gevoelig het oog is voor de minste verandering in de relative 

 rigting van twee waargenomen licht-bronnen, die elkander zoo 

 even nog dekten, dan eerst ziet men, welke moeijelijkheid deze 

 vraag aan doppler zoude hebben gebaard. Wanneer eenige 

 honderde trillingen of golfslagen op hetzelfde punt der ruimte 

 van het lichtende voorwerp moeten uitgaan, om dit tot perceptie 

 te brengen, wanneer het daar passeert, ziet doppler het in het 

 geheel niet, of zijne kleurverandering valt in het water ; terwijl 

 ik het mogelijk op eenige onderling zeer digt bij elkander ge- 

 legen punten gelijktijdig zie, en dit heeft zeker wel geen be- 

 zwaar. 



35. Wij denken ons weder zulk eene lichtbron en plaatsen 

 den waarnemer bijv. zoodanig, dat zijne gezigtslijn een hoek 

 van 45° maakt met de rigting harer beweging. Wij denken 

 ons de twee uiterste standen A en B van het in staande tril- 

 ling verkeerende deeltje op die lijn zijner voortbeweging ; dat is 

 A bij het begin en B bij het einde eener enkele trilling; en 

 wij vragen dan aan petzval en von ettingshausen, van welk 

 deeltje der middenstof, van welk punt der ruimte wij nu de 

 verkorte voortgeleide trilling moeten laten uitgaan, waardoor 

 wij dat lichtende punt zien. Zeker niet van A ; ook niet van 

 B, want dan hadden wij dezelfde verkorting van den trillings- 

 duur als voor de eigene rigting der beweging. Tn de lijn 

 dan, die het oog met het midden van A B verbindt; en wan- 

 neer wij consequent de redeneering van petzval voortzetten, 

 in dat punt dezer lijn, dat op eene golflengte afstand van A 

 gelegen is ; zoo lang dan de tweede magt der snelheid van 

 voortgang van het lichtende punt kan verwaarloosd worden 

 tegenover de snelheid van het licht, zal de verkorting der golf- 

 lengte of van den trillings-duur nog evenredig blijven aan den 



YERSL. EN MEDED. AFD. NATUURK. 2de REEKS. DEEL Vil 1. 21 



