( 307 ) 



slechts van eene voortplanting in eene enkele regie lijn; de 

 verspreiding daarentegen in eene homogene onbegrensde mid- 

 denstof heeft in alle rigtingen gelijkelijk plaats en al die rig- 

 tingen zijn voor elkander solidair; dat is, de ftnpulsies moeten 

 zich hier in bolschalen verspreiden. Hetgeen echter alles afdoet 

 is, dat de irapulsie op elk punt, waar zij zicli ook in de mid- 

 denstof bevindt, zich zoowel rugwaarts als voorwaarts moet 

 voortplanten. Dat zij als onderdeel eener trilling, die van een 

 onveranderlijk punt uitgaat, schijnbaar niet terugschrijdt, is het 

 gevolg van het regelmatig opdringen van alle volgende diffe- 

 rentiaal-impulsies der trilling uit dat punt. Wijs ik nu 

 op den teruggang van den schok, bij die reeks van ballen, die 

 plaats heeft nadat de allerlaatste is opgesprongen, dan zal men 

 mij tegenwerpen, dat dit een gevolg is van de begrenzing vnn 

 het geheeL Dit stem ik gaarne toe ; maar dan zeg ik ook te- 

 vens, dat een dozijn zware veerkrachtige ballen, die aan koorden 

 nevens elkander zijn opgehangen al eene zeer zonderlinge voor- 

 stelling zijn van eene onbegrensde veerkrachtige middenstof 



Had men de proef met die ballen wat nader beschouwd, 

 dan had men in de tweede plaats bemerkt, dat die zigtbare 

 voortleiding van den schok berustte op eene voortgeleide vi- 

 bratie van de moleculen der ballen en dat op ieder punt van 

 contact tusschen twee opvolgende ballen, na het treffen, eene 

 deeling van de levendige kracht van den schok plaats heeft, 

 waarbij de eene helft rugwaarts en de andere helft voorwaarts 

 gaat: de eerste bal komt daarbij tot rust, juist omdat de te- 

 rugloopende levendige kracht hare overgeblevene helft der hoe- 

 veelheid van beweging vernietigt. Die ballen leveren dus in het 

 allerminst geen bewijs, dat eene alleenstaande schok, onverdeeld 

 en alleen in ééne rigting, in eene onbegrensde middenstof kan 

 worden voortgeleid ; zoo wordt door eene oppervlakkige populaire 

 vergelijking de wetenschap in het riet gestuurd. 



37. Similiiudo cïaudicat; dit maakt mij huiverig om ver- 

 schijnselen uit het geluid ter toelichting mijner beschouwingen 

 bij te brengen. Ik wil echter in de eerste plaats wijzen op 

 de proeven door a. seebeck *) vermeld, waarbij uit liet ge- 



*> Dovb-s Reperforiwn der Thysik. B. VI, p. 26. Berlin, 184». 



