( 308 ) 



ruisch van tusschen de vingers verfrommeld papier regelmatige 

 toonen worden afgescheiden ; bij deze verknettering van het pa- 

 pier worden kleine schokjes of impulsies op de lucht uitgeoefend, 

 die in regelmatige vibraties worden opgelost. Ik wil verder wijzen 

 op een snellen zweepslag, op de electrische vonk, ook op den 

 bliksem en op de sirene, die allen instantane impulsies op de 

 luchtdeeltjes uitoefenen, welke meer of minder regelmatige vibra- 

 ties voortbrengen en hierin worden afgeleid. Ik wil wijzen op 

 eene gewone snor *), de fronde musicale van cagniard latour, 

 waar zeer zeker de opvolgende aan de lucht medegedeelde schok- 

 ken weer in trillingen overgaan. Kortom overal, waar een stoot 

 op de lucht -deeltjes wordt uitgeoefend, geraken deze in tril- 

 ling-, en de hoogte van de toonen, die daarbij vaak in groot 

 aantal geboren worden, is stellig zeer moeijelijk vooruit te be- 

 palen en zal ongetwijfeld afhankelijk zijn van de grootte der 

 levendige kracht, die in den stoot was vereenigd, van den om- 

 vang der luchtmassa, die daardoor op eenmaal getroffen werd, 

 en van de snelheid, waarmede die slag werd aangebragt. 



Ik laat hierbij tot zekere hoogte in het midden, of onze per- 

 ceptie van toon bepaald wordt door de geleidelijke overdraging 

 van de trilling der bron, dan wel, zooals zeker bij de sirene 

 van seebeck wel zal plaats hebben, door de zuiver mechanische 

 inwerking op ons oor van verdigtings- of verdunningsstooten, 

 die, zoolang wij ons maar houden aan den eerst aankomenden 

 stoot als het gevolg van iedere op zekeren afstand voorgevallen 

 verdigting of verdunning, door elk willekeurig zamenstel van 

 geheel willekeurige spontane trillingen kunnen worden aan- 

 gebragt. 



§ XI. 



3S. Om te resumeren ga ik nu, naar aanleiding van het 

 in § Il en YITI behandelde, een lichtstraal vervolgen van zij- 

 nen oorsprong uit de bewogen licht-bron, door een bewogen 



*) Ik geef dezen naam aan het gewoonlijk uitgetand plankje, dat aan een 

 touwtje door de lucht geslingerd wordt, waarmede ook ik honderde malen ge- 

 speeld heh en dat ik steeds aldus heb hooren noemen, naar het snorrend geluid 

 dat het daarbij voortbrengt. 



