( 320 ) 



verklaring, nu het bleek, dat, na correctie voor de beweging 

 der aarde, de sterren die zich naar de zon toe bewegen, 

 zich gemiddeld 2 a 3 maal sneller verplaatsen, dan die welke 

 zich van haar af bewegen. De uitkomsten van vogel, voor 

 sirius, procyon en capella, allen op eenzelfden avond ver- 

 kregen, vallen allen in denzelfden zin ; voor procyon is het resul- 

 taat zelfs grooter dan voor sirius; dit leidt tot het vermoe- 

 den van eene constante oorzaak voor dien avond, die daarin 

 kan gezocht worden, dat de assen der beide gebroken stralen 

 bundels uit elkander weken. 



Ik wil de aandacht althans nog gevestigd hebben op de mo- 

 gelijkheid eener physische uitzetting der waterstofstreep naar 

 den eenen of naar den anderen kant, door het optreden van 

 nevengelegen absorptie-strepen van eene andere in de damplaag 

 aanwezige stof; maar ik geloof niet, dat ik mij daarop behoef 

 te beroepen. 



48. Bij de waarnemingen van lockyer *) en ook van vogel, 

 voor zoover wij daarbij te doen hebben met de zonneschijf of 

 een gedeelte daarvan en eene uitstrooming van lichtend gas — 

 bijna immer waterstof-gas — zijn altijd twee lichtbronnen aan- 

 wezig, die gelijktijdig licht door de sleuf van den collimator 

 zenden. 



Bij de onderzoekingen omtrent wervelstroomen in de chromo- 

 spheer of omtrent de zoogenaamde protuberanzen kan weder eene 

 afwijking tusschen de assen der beide opvallende bundels gedacht 

 worden, die eene verplaatsing der strepen van het eene spectrum 

 met betrekking tot die van het andere ten gevolge heeft. In 

 zulk een wervelstroom kunnen twee of meer maxima van licht 

 voorkomen ; en stellig brengt men, wanneer men eerst op den 

 eenen en dan op den anderen rand van zulk een wervelstroom 

 instelt, de as van deze gansche lichtende massa eerst links en 

 dan regts van de as van den spectrometer. En wat de pro- 

 tuberanzen betreft, deze geven door haren vertakten en grilli- 

 gen vorm mogelijk eene sporadische verspreiding der lichtende stof 

 over eene grootere vlakte, die niet zonder invloed kan blijven op 



*) H. e. roscoe, Die Spectralanalyse, uebersetzt von schorlemmer. 1870. 

 p. 225. 



